İki devlet arasında akdedilen bir sınır yönetimi antlaşmasının bazı gizli hükümlerinde, sınır ötesi operasyonlar sırasında yakalanan kişilere yönelik "işkence ve kötü muamele" yapılmasına izin veren düzenlemelere yer verilmiştir. Uluslararası hukukta işkence yasağının "jus cogens" (emredici kural) niteliği ve 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Antlaşma, yapıldığı andan itibaren bütünüyle batıldır (geçersizdir) ve herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz.Cevap
- BAntlaşmanın sadece işkenceye izin veren hükümleri geçersiz sayılır; sınır yönetimine ilişkin diğer teknik kısımlar yürürlükte kalır.
- Cİşkence yasağı erga omnes bir yükümlülük olduğundan, antlaşma sadece uyuşmazlığa taraf olmayan üçüncü devletlere karşı geçersizdir.
- DAntlaşma, tarafların egemen iradesine dayandığı için geçerlidir ancak taraflardan biri Uluslararası Adalet Divanı'na başvurana kadar yürürlükte kalır.
- ESöz konusu yasak bir "hukukun genel ilkesi" niteliğinde olduğu için antlaşmanın geçerliliğini etkilemez; sadece tazminat sorumluluğu doğurur.
Cevap
Antlaşma, yapıldığı andan itibaren bütünüyle batıldır ve herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesine göre; bir antlaşma, yapıldığı sırada uluslararası hukukun emredici bir kuralına ( ) aykırıysa batıldır. Bu durumda antlaşma başından itibaren ( ) geçersizdir ve hukuki bir varlık kazanamaz. İşkence yasağı da tartışmasız bir emredici kural olduğu için, bu kurala aykırı her türlü antlaşma bütünüyle geçersizdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jus Cogens Normlara Aykırılığın Antlaşmalar Üzerindeki Mutlak Butlan Etkisi
Alternatif Yöntem
Jus cogens normlarının 'kamu düzeni' ( ) niteliğinde olduğunu düşünerek, kamu düzenine aykırı bir sözleşmenin iç hukuktaki geçersizlik etkisini uluslararası hukuka uyarlamak doğru cevaba ulaşmayı kolaylaştırabilir.
Tahmini Süre:1m 15s