Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan "uluslararası tahkim" (hakemlik) usulünde, tarafların rızasına dayanan ve hakemlerin yetki sınırlarını belirleyen "Tahkim Sözleşmesi" (Kompromi) ile bu sürecin hukuki niteliği hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Hakem heyetinin, tahkim sözleşmesinde kendisine verilen yetki sınırlarını aşarak (ultra vires) verdiği kararlar, uyuşmazlığın taraflarınca geçersizlik iddiasına konu edilebilir.Cevap
- BHakemler, tarafların bu yönde özel bir rızası bulunmasa dahi uyuşmazlığı her zaman "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) kurallarına göre çözmekle yükümlüdür.
- CTahkim sonucunda verilen hakem kararı, uzlaştırma (conciliation) raporlarında olduğu gibi taraflar için hukuken bağlayıcı olmayan, sadece bir tavsiye niteliğindedir.
- DTahkim yoluna başvurulabilmesi için uyuşmazlığın mutlaka devletlerin münhasır ekonomik bölge veya kıta sahanlığı gibi deniz yetki alanlarını ilgilendirmesi zorunludur.
- ETahkim sözleşmesi akdedildikten sonra uyuşmazlık, tarafların hakem seçme hakkı ortadan kalkarak doğrudan Uluslararası Adalet Divanı'nın zorunlu yargı yetkisine geçer.
Cevap
Hakem heyetinin yetki sınırlarını aşarak (ultra vires) verdiği kararların geçersiz sayılabileceği ifadesi doğrudur.
Uluslararası tahkimde hakemlerin yargı yetkisi, tarafların imzaladığı tahkim sözleşmesi (kompromi) ile sınırlandırılmıştır. Eğer hakemler kendilerine verilmeyen bir konuda karar verirlerse veya belirlenen usul kurallarının dışına çıkarlarsa, bu durum bir 'yetki aşımı' (ultra vires) oluşturur. Uluslararası hukuk teamülleri ve 1958 tarihli Model Tahkim Kuralları gibi metinler uyarınca, yetki aşımıyla verilen kararların hukuki geçerliliği kalmaz ve taraflarca itiraz edilebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tahkim Sözleşmesi (Kompromi) ve Hakemlerin Yetki Sınırı (Ultra Vires)
Daha Fazla Pratik
Tahkim ile yargısal çözüm (UAD) arasındaki farkları içeren karşılaştırma tablolarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s