Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü kapsamında düzenlenen "davaya müdahale" (intervention) kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Statü'nün 62.62. maddesi uyarınca müdahale talebinde bulunan devletin, uyuşmazlık konusu karardan etkilenebilecek hukuki nitelikte bir menfaatinin olduğunu kanıtlaması gerekir.
  2. B
    Statü'nün 63.63. maddesi kapsamında, uyuşmazlıkta çok taraflı bir antlaşmanın yorumlanması söz konusuysa, antlaşmaya taraf olan her devletin davaya müdahale etme hakkı bulunur.
  3. C
    63.63. madde uyarınca müdahale hakkını kullanan bir devlet için Divan'ın söz konusu antlaşma hükmüne ilişkin yapacağı yorum bağlayıcı nitelik taşır.
  4. Müdahale talebinde bulunan devletin, uyuşmazlığın asıl taraflarıyla arasında Divan'ın yargı yetkisini kabul eden ortak bir rıza beyanının (yargı yetkisi bağı) bulunması her durumda zorunludur.Cevap
  5. E
    62.62. madde kapsamında yapılan müdahale taleplerinin kabul edilip edilmeyeceğine karar verme yetkisi münhasıran Uluslararası Adalet Divanı'na aittir.

Cevap

Müdahale talebinde bulunan devlet ile davanın tarafları arasında her durumda bir yargı yetkisi bağının bulunmasının zorunlu olduğunu iddia eden seçenek yanlıştır.
Doğru cevap, yargı yetkisi bağının her durumda zorunlu olduğunu belirten ifadedir. Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 62.62. maddesi uyarınca yapılan müdahale başvurularında, müdahale eden devletin uyuşmazlığın tarafı haline gelmesi amaçlanmıyorsa, bu devlet ile davanın asıl tarafları arasında Divan'ın yargı yetkisini kabul eden ortak bir beyan (yargı yetkisi bağı) aranmaz. Bu durum, Divan'ın rızai yargı yetkisi kuralının usuli bir istisnasını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü'ndeki müdahale türlerini belirleme
Statü'de iki tür müdahale vardır: Madde 62 (Hukuki menfaat temelli) ve Madde 63 (Antlaşma yorumu temelli).
Müdahale kurumunun hukuki dayanaklarını anlamak için bu ayrım temeldir.
2
Madde 62 ve 63'ün şartlarını karşılaştırma
Madde 62 Divan'ın takdirine bağlıyken, Madde 63 antlaşmaya taraf devletler için bir haktır.
Seçeneklerdeki 'hukuki menfaat' ve 'antlaşma yorumu' ifadelerinin doğruluğunu teyit etmek gerekir.
3
Yargı yetkisi bağı (jurisdictional link) kuralını inceleme
UAD, özellikle Nicaragua davası gibi örneklerde, müdahale eden devletin uyuşmazlığın asıl tarafı (party) haline gelmediği sürece davanın taraflarıyla arasında bir yargı yetkisi bağı olmasının şart olmadığını belirtmiştir.
UAD'nin yargı yetkisi rızai olsa da, müdahale usulü bu kuralın istisnai bir alanını oluşturur.

Anahtar Kavram

UAD Statüsü Madde 62 ve 63 Kapsamında Davaya Müdahale Şartları

İpuçları

1
UAD'de müdahale iki farklı statü maddesinde (62 ve 63) düzenlenmiştir ve her ikisinin şartları birbirinden farklıdır.
2
Madde 63 kapsamındaki müdahale antlaşmaya taraf olmaktan doğan bir 'hak' iken, madde 62 kapsamındaki müdahale Divan'ın iznine tabidir.
3
Divan, müdahale eden devletin davanın tarafı olmayıp sadece 'müdahaleci' (intervener) sıfatıyla katıldığı durumlarda yargı yetkisi bağını şart koşmaz.

Daha Fazla Pratik

UAD'nin 'Monetary Gold' prensibi (vazgeçilmez üçüncü taraf) ile müdahale kurumu arasındaki ilişkiyi incelemek, Divan'ın üçüncü taraflara bakışını pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)