X ve Y ülkeleri, sınır aşan bir su havzasının kullanımı konusunda on yıllardır süren rekabeti sona erdirmek amacıyla 'Ortak Havza Yönetim Örgütü'nü kurmuşlardır. Bu örgüt, su tahsis kotalarını belirlemenin yanı sıra, tarafların su kullanımını uydu verileriyle izleme, ihlal durumunda kademeli yaptırımlar uygulama ve uyuşmazlıkları teknik kurullarda çözüme kavuşturma yetkileriyle donatılmıştır. İki devlet de egemenliklerinden resmi olarak taviz vermemiş ve uluslararası sistemin merkezi bir otoriteden yoksun yapısı değişmemiştir.
Uluslararası ilişkiler disiplinindeki Kurumsal Liberalizm (Neoliberal Kurumsalcılık) yaklaşımı merkeze alındığında, bu örgütün taraflar arasındaki işbirliğini kalıcı kılması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- AÖrgütün, devletlerin bencil çıkarlarını dönüştürerek çevre etiğine dayalı evrensel ahlaki normları tarafların temel motivasyonu haline getirmesiyle
- Şeffaflığı artırıp asimetrik bilgi sorununu çözmesi ve ilişkileri sürekli kılarak kural ihlalinin uzun vadeli maliyetini anlık kazançların üzerine çıkarmasıylaCevap
- CSu kaynaklarının paylaşımından elde edilecek göreli kazançları her iki taraf için sürekli eşitleyerek taraflar arasındaki stratejik rekabeti ve güvenlik ikilemini sıfırlamasıyla
- DHavza yönetimi özelinde uluslararası anarşiyi ortadan kaldırarak her iki devletin üzerinde yer alan hiyerarşik ve mutlak bağlayıcı bir otorite tesis etmesiyle
- Eİki devlet arasındaki askeri güç kapasitelerini önemsizleştirerek, çözüm sürecini tamamen sivil toplum kuruluşlarının ve ulusötesi şirketlerin inisiyatifine bırakmasıyla
Cevap
Kurumsal Liberalizme göre örgütün işbirliğini kalıcı kılması; şeffaflığı artırması, asimetrik bilgi problemini çözmesi ve taraflar arasındaki ilişkileri sürekli hale getirerek (geleceğin gölgesini uzatarak) hile yapmanın uzun vadeli maliyetini artırmasıyla açıklanır.
Robert Keohane tarafından geliştirilen Neoliberal Kurumsalcılık (Kurumsal Liberalizm), devletlerin anarşik bir uluslararası sistemde kendi mutlak kazançlarını artırmak isteyen rasyonel aktörler olduğunu varsayar. Bu yaklaşıma göre işbirliğinin önündeki en büyük engel, diğer tarafın hile yapacağı korkusu ve bilgi eksikliğidir. Uluslararası örgütler (rejimler), şeffaflığı artırarak tarafların eylemlerini izlenebilir kılar (asimetrik bilgiyi azaltır) ve ilişkileri bir defalık olmaktan çıkarıp sürekli hale getirir. Oyun teorisindeki 'tekrarlanan oyunlar' (geleceğin gölgesi) mantığıyla, bugün kuralları ihlal ederek elde edilecek küçük bir kazancın, gelecekteki uzun vadeli işbirliğinden mahrum kalma maliyetinden düşük kalmasını sağlar. Senaryodaki uydularla izleme ve kademeli yaptırımlar tam olarak bu rasyonel hesaplama mekanizmasını kurmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Neoliberal Kurumsalcılıkta İşbirliği Mekanizmaları (Geleceğin Gölgesi, İşlem Maliyetleri, Şeffaflık)