Examkin

Soru

Zorluk: ZorUluslararası Örgütlerin Kararları

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nun aldığı kararlar, kural olarak tavsiye niteliğinde olmalarına rağmen, bazı durumlarda uluslararası hukuk kurallarının tespiti ve uygulanması bakımından bu niteliğin ötesine geçen bir etki doğurabilmektedir. Özellikle sömürgeciliğin tasfiyesi ve temel insan haklarına ilişkin deklarasyonların hukuki değeri göz önüne alındığında, BM Genel Kurulu kararlarının uluslararası hukuk sistemi içerisindeki konumuna dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Kararlar biçimsel olarak bağlayıcı olmasa da, 'jus cogens' (emredici kural) niteliğindeki bir uluslararası hukuk normunu teyit ediyorlarsa, içeriği itibarıyla devletler için hukuki bir yükümlülük yansıtırlar.Cevap
  2. B
    Genel Kurul tarafından oybirliğiyle kabul edilen tüm kararlar, UAD Statüsü madde 38 uyarınca 'asli kaynak' statüsüne geçer ve kurucu antlaşmalara üstünlük sağlar.
  3. C
    Tavsiye niteliğindeki bu kararlar, uluslararası hukukun yardımcı kaynakları olan 'doktrin' ve 'yargı kararları' ile aynı kategoride yer alarak sadece uyuşmazlık çözümü sırasında kullanılır.
  4. D
    Genel Kurul kararlarının üye devletler üzerinde bağlayıcı sonuç doğurabilmesi için mutlaka Güvenlik Konseyi tarafından 7. Bölüm kapsamında onaylanması zorunludur.
  5. E
    Genel Kurul'un aldığı tüm kararlar, örgütün bütçe ve iç işleyişine yönelik olanlar dahil, sadece üye devletlerin rızasıyla iç hukukta onaylandıkları takdirde bağlayıcılık kazanır.

Cevap

Uluslararası örgüt kararları biçimsel olarak bağlayıcı olmasa dahi, 'jus cogens' niteliğindeki bir normu teyit ettiklerinde maddi içerik bakımından bağlayıcı bir kuralın yansıması olarak kabul edilirler.
Uluslararası hukukta BM Genel Kurulu kararları kural olarak tavsiye niteliğindedir (soft law). Ancak bu kararların içeriği, halihazırda var olan bir teâmül (yapılageliş) kuralını açıklıyorsa veya sömürgecilik yasağı, soykırım yasağı gibi 'jus cogens' (emredici) bir normu yansıtıyorsa, devletler bu kararın içindeki kurala uymakla hukuken yükümlüdürler. Burada bağlayıcılık kararın biçiminden değil, içeriğindeki kuralın uluslararası hukuktaki statüsünden kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
BM Genel Kurulu kararlarının biçimsel (formal) niteliğini belirlemek
BM Şartı madde 10-14 uyarınca genel dış etkili kararlar tavsiye niteliğindedir.
Genel Kurul'un kural koyma yetkisi devletlerin egemen eşitliği ilkesi gereği sınırlıdır.
2
Kararların içeriği (maddi niteliği) ile biçimsel yapısı arasındaki farkı analiz etmek
Bir kararın 'tavsiye' olması, onun içinde yer alan kuralın bağlayıcı bir teâmül veya emredici hukuk kuralı (jus cogens) olmasına engel değildir.
Hukuki yükümlülük kararın kendisinden değil, kararın teyit ettiği mevcut hukuk kuralından kaynaklanır.
3
Jus cogens ve opinio juris ile olan ilişkiyi kurmak
Deklarasyonlar ve genel ilkeler, devletlerin 'opinio juris'ini (hukuki gereklilik inancı) yansıtarak teâmül kuralı oluşumuna kanıt teşkil eder.
Bu durum, kararın 'yumuşak hukuk' (soft law) etkisinden 'sert hukuk' (hard law) kanıtına dönüşmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Uluslararası Örgüt Kararlarının Biçimsel (Formal) ve Maddi (Material) Bağlayıcılığı

Alternatif Yöntem

Soruda 'biçimsel' ve 'maddi' ayrımı yaparak çözüm üretilebilir. Kararın kağıt üzerindeki adı 'tavsiye' (biçimsel) olsa da, içindeki kuralın özü (maddi) emredici olabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Kararları