A ve B devletleri arasında imzalanan yeni nesil bir serbest ticaret antlaşmasında taraflar, birbirlerinin gizlice tarife dışı engeller koyarak anlaşmayı ihlal edebileceğinden endişe duymaktadır. Ancak antlaşma kapsamında kurulan 'Ortak Ticaret Gözlem Komisyonu' sayesinde tarafların gümrük verileri düzenli ve şeffaf bir biçimde paylaşılmakta, olası kural ihlalleri anında tespit edilmektedir. Bu durum, zamanla iki devlet arasındaki güvensizliği hafifletmiş ve ticari entegrasyonun derinleşmesini sağlamıştır.
Kurumsal liberalizmin (neoliberal kurumsalcılık) temel varsayımları dikkate alındığında, bu senaryodaki komisyonun işbirliğini kalıcı kılan asıl işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- Şeffaflık sağlayıp aldatma riskini azaltarak, merkezi bir otoritenin yokluğunda bile devletlerin mutlak kazanç temelinde rasyonel işbirliği yapabilmesine zemin hazırlamasıCevap
- BTicari ilişkilerden elde edilecek göreli kazançları her iki devlet için eşit seviyeye çekerek, taraflar arasındaki güç dengesini ve statükoyu muhafaza etmesi
- CDevletlerin bencil ulusal çıkar arayışlarından bütünüyle vazgeçmesini sağlayarak, ilişkileri evrensel ahlaki normlar etrafında yeniden şekillendirmesi
- DSistemin doğasında var olan egemenlik prensibini aşındırıp, devletler üstü hiyerarşik bir karar organına dönüşerek uluslararası alandaki otorite boşluğunu doldurması
- EUluslararası politikada devletleri ikincil plana iterek, ticari süreçlerin yönetiminde yalnızca çok uluslu şirketlerin ve sivil inisiyatiflerin egemenliğini tesis etmesi
Cevap
Kurumların şeffaflık sağlayıp aldatma riskini azaltarak, anarşik yapıda dahi devletlerin mutlak kazanç temelinde işbirliği yapmasına imkân tanıdığını ifade eden seçenek doğru cevaptır.
Kurumsal liberalizm (neoliberal kurumsalcılık), uluslararası sistemin anarşik olduğunu ve devletlerin kendi çıkarlarını düşünen rasyonel aktörler olduğunu kabul eder. Ancak realizmden farklı olarak, anarşinin mutlak bir çatışma anlamına gelmediğini savunur. Uluslararası kurumlar, rejimler ve örgütler; bilgi akışını sağlar, şeffaflığı artırır ve böylece devletlerin en büyük korkusu olan 'aldatılma/hile' (cheating) riskini azaltır. Hile riskinin azaldığı bir ortamda devletler, diğerinin kendinden daha fazla kazanıp kazanmadığına (göreli kazanç) bakmak yerine, sistemden elde ettikleri toplam faydaya (mutlak kazanç) odaklanarak işbirliği yaparlar. Senaryodaki komisyon tam olarak bu işlevi yerine getirmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Neoliberal Kurumsalcılıkta İşbirliği ve Uluslararası Rejimlerin Rolü