Uluslararası ilişkiler teorisinde inşacı (konstrüktivist) yaklaşım; Alexander Wendt tarafından temsil edilen 'geleneksel' (conventional) kanat ile post-pozitivist kökenlere dayanan 'eleştirel' (critical) kanat arasında metodolojik ve epistemolojik bir yol ayrımı yaşamaktadır. Her iki grup da sosyal ontolojiyi merkeze alsa da, araştırmacının toplumsal dünyaya yaklaşımı ve teorinin amacı noktasında farklılaşmaktadır.
Buna göre, eleştirel inşacıların geleneksel inşacılığa yönelttiği temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
- Sosyal dünyayı 'bilimsel gerçekçilik' (scientific realism) temelinde nesnelleştirerek, kimlik ve çıkarların inşasında rol oynayan dilsel/söylemsel iktidar mekanizmalarını ve statükoyu meşrulaştıran yapıları göz ardı etmesi.Cevap
- BUluslararası anarşinin devletlerin karşılıklı etkileşimleri sonucunda oluşan bir 'sosyal inşa' olduğu argümanını savunarak, sistemin maddi güç dağılımı üzerindeki belirleyici etkisini tamamen reddetmesi.
- CDevletlerin uluslararası sistemdeki birincil aktörler olduğu varsayımını terk ederek, bireyi ve sivil toplumu analizin tek meşru düzeyi olarak kabul eden radikal bir yöntemsel bireyselciliğe kayması.
- DUluslararası normların yayılma sürecini sadece 'norm yaşam döngüsü' üzerinden açıklayarak, devletlerin rasyonel çıkar hesaplamalarının normlara uyum üzerindeki etkisini tamamen gözden kaçırması.
- EHegemonya kavramını salt askeri ve ekonomik bir üstünlük olarak tanımlayarak, sivil toplumdaki ideolojik aygıtlar ve rıza üretimi üzerinden işleyen boyutunu ihmal etmesi.
Cevap
Eleştirel inşacıların temel eleştirisi, geleneksel inşacılığın 'bilimsel gerçekçilik' benimseyerek sosyal dünyayı nesnelleştirmesi ve söylemsel iktidar ilişkilerini ihmal etmesidir.
Doğru seçenek olan ifade, eleştirel inşacıların (örneğin Hopf, Price, Reus-Smit) Alexander Wendt'in temsil ettiği 'geleneksel' kanada yönelik temel itirazını doğru yansıtır. Eleştirel inşacılar, geleneksel kanadın 'bilimsel gerçekçilik' (scientific realism) metodolojisini kullanarak toplumsal yapıları (devlet, anarşi, egemenlik) dondurduğunu ve bu yapıların inşasında rol oynayan dilsel pratikler ile iktidar/söylem ilişkilerini derinlemesine analiz etmediğini savunurlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İnşacılıkta Epistemolojik Yol Ayrımı: Bilimsel Gerçekçilik vs. Söylemsel Analiz
İpuçları
1
Geleneksel inşacılığın (Wendt) 'bilimsel' olma iddiasına karşı eleştirel kanadın 'dil ve söylem' vurgusunu hatırlayın.
2
Robert Cox'un 'sorun çözücü teori' (mevcut düzeni veri alan) ile 'eleştirel teori' (düzenin nasıl oluştuğunu sorgulayan) ayrımını inşacılığa uyarlayın.
3
Geleneksel inşacılık 'bilimsel gerçekçilik' (scientific realism) ile pozitivist metodolojiye köprü kurarken, eleştirel kanat post-pozitivist bir duruş sergiler.
Daha Fazla Pratik
Wendt'in 'bilimsel gerçekçilik' yaklaşımı ile post-yapısalcıların 'söylem analizi' arasındaki farkları inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 30s