Soru

Zorluk: KolayPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenen bir festival sırasında, bir Fransız vatandaşı, orada görevli olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir gazeteciye yönelik kasten yaralama fiilini gerçekleştirmiştir. Bu olay üzerine Türkiye'nin, söz konusu yabancı uyruklu fail hakkında mağdurun Türk vatandaşı olması esasına dayanarak yargı yetkisi tesis etmesi uluslararası hukukta aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. A
    Mülkilik İlkesi
  2. B
    Aktif Şahsilik İlkesi
  3. Pasif Şahsilik İlkesiCevap
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Cevap

Uluslararası hukukta devletin, kendi vatandaşına karşı yurt dışında bir yabancı tarafından işlenen suçlar üzerinde mağdurun uyrukluğuna dayanarak yetki kullanması Pasif Şahsilik İlkesi olarak adlandırılır.
Pasif şahsilik ilkesi, bir devletin kendi vatandaşına karşı yabancı bir ülkede işlenen suçlarda, sırf mağdurun kendi vatandaşı olması nedeniyle yargı yetkisine sahip olmasıdır. Senaryoda fail yabancı, suç yeri yabancı ülke ve mağdur Türk vatandaşı olduğu için Türkiye'nin kullanacağı yetki bu ilkeye dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın yerini ve kişilerin uyruğunu analiz etme
Suç yurt dışında (Brezilya) işlenmiş, fail yabancı (Fransız), mağdur ise Türk vatandaşıdır.
Devletin hangi yetki ilkesini kullanacağını belirlemek için fail, mağdur ve yer ilişkisinin tespit edilmesi gerekir.
2
Mağdur odaklı yetki ilkesini belirleme
Mağdurun uyrukluğu esas alındığı için yetki türü belirlenmiştir.
Uluslararası hukukta 'mağdurun kimliği' üzerinden kurulan yetki pasif şahsilik (passive personality) ilkesidir.

Anahtar Kavram

Pasif Şahsilik İlkesi

Daha Fazla Pratik

Aktif şahsilik ilkesinin uygulandığı, failin Türk vatandaşı olduğu benzer bir senaryoyu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla