Alfa Devleti'nin Turizm Bakanlığı, Beta Devleti'nin başkentinde turistik turlar düzenlemek ve doğrudan bilet satışı yapmak amacıyla işlettiği ticari bir ofisin tadilatı için Beta Devleti vatandaşı olan yerel bir inşaat şirketiyle sözleşme imzalamıştır. Ancak tadilat tamamlandıktan sonra Alfa Devleti sözleşme bedelini ödemekten kaçınmıştır. Bunun üzerine inşaat şirketi, alacağını tahsil etmek amacıyla Beta Devleti mahkemelerinde Alfa Devleti aleyhine dava açmıştır. Alfa Devleti ise "egemen bir devlet olduğu" gerekçesiyle Beta Devleti mahkemelerinin yargı yetkisinin bulunmadığını ve yargı bağışıklığına sahip olduğunu iddia etmiştir.
Günümüz uluslararası hukukunda yaygın olarak kabul gören "sınırlı yargı bağışıklığı" teorisine göre, Beta Devleti mahkemesinin Alfa Devleti'nin bu itirazı karşısında aşağıdakilerden hangisine karar vermesi beklenir?
- İtirazın reddedilmesine; çünkü söz konusu tadilat sözleşmesi ve ofisin ticari faaliyeti, devletin özel hukuk kişisi gibi hareket ettiği ticari tasarruflar (acta jure gestionis) kapsamında değerlendirilir.Cevap
- Bİtirazın kabul edilmesine; çünkü uluslararası hukukta devletlerin egemen eşitliği ilkesi gereği, diğer devletlerin mahkemelerindeki yargı bağışıklığı işlemin niteliğinden bağımsız olarak mutlak surette uygulanır.
- Cİtirazın kabul edilmesine; çünkü uyuşmazlığın tarafı doğrudan bir devlet organı (bakanlık) olduğundan, diplomatik temsilcilere tanınan mutlak dokunulmazlık ve yargı muafiyeti kurallarının işletilmesi gerekir.
- Dİtirazın reddedilmesine; çünkü yargı yetkisinin, işlemin niteliğine göre değil yalnızca davacı inşaat şirketinin Beta Devleti vatandaşı olması sebebiyle pasif şahsilik ilkesine dayandığına.
- Eİtirazın kabul edilmesine; çünkü bu tür sözleşme ihlallerinde öncelikle diplomatik koruma mekanizmasının işletilebilmesi için iç hukuk yollarının tüketilmesi şartının yerine getirilmediğine.