Uluslararası hukukta devletler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan "uluslararası tahkim" (hakemlik) usulü ve bu süreçte hazırlanan "tahkim sözleşmesi" (kompromi) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Hakem heyeti, taraflar tarafından tahkim sözleşmesinde açıkça yetkilendirilmedikçe uyuşmazlığı "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) ilkelerine göre çözemez.Cevap
- BTahkim süreci sonunda verilen hakem kararı, uzlaştırma (conciliation) yönteminde olduğu gibi taraflar için hukuken bağlayıcı olmayan bir tavsiye niteliğindedir.
- CTahkim sözleşmesi (kompromi) sadece uyuşmazlığın taraflarını belirlemekle sınırlı olup hakemlerin uyuşmazlıkta uygulayacağı hukuku belirleme yetkisi bulunmaz.
- DUluslararası tahkim yoluna başvurabilmek için uyuşmazlığın taraflarından birinin talebi yeterlidir; karşı tarafın rızası veya bir tahkim sözleşmesinin varlığı zorunlu değildir.
- EHakemlerin seçimi sürecinde uyuşmazlığın taraflarının herhangi bir müdahale yetkisi bulunmayıp hakemler sadece Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından atanır.
Cevap
Hakem heyetinin uyuşmazlığı hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) ilkelerine göre çözebilmesi için tarafların tahkim sözleşmesinde bu yönde açık rızasının bulunması şarttır.
Uluslararası tahkimde hakemlerin uyuşmazlığı mevcut hukuk kuralları (pozitif hukuk) dışına çıkarak "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) çerçevesinde karara bağlayabilmesi için, uyuşmazlığın taraflarının bu konuda tahkim sözleşmesinde (kompromi) açık bir rıza ve yetki beyanında bulunmuş olması zorunludur. Aksi takdirde hakemler uyuşmazlığı yürürlükteki uluslararası hukuk kurallarına göre çözmekle yükümlüdür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tahkimin bağlayıcı niteliği ve kompromi ile belirlenen 'ex aequo et bono' yetkisi.
Daha Fazla Pratik
Tahkim ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) arasındaki benzerlik (bağlayıcılık) ve farkları (hakem/hakim seçimi, kurumsal yapı) karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s