Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) tarihli Nükleer Denemeler Davası kararı ve Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) yılında benimsediği "Devletlerin Tek Taraflı Beyanlarına İlişkin Rehber İlkeler" ışığında, bir devletin tek taraflı işleminin (unilateral act) hukuki bağlayıcılık kazanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli bir şart değildir?
- İşlemin muhatabı olan diğer devletlerin bu irade beyanını açıkça kabul etmiş olmasıCevap
- BBeyanda bulunan kişinin, devleti uluslararası alanda bağlama yetkisine sahip bir makamda (Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı veya Dışişleri Bakanı gibi) bulunması
- CDevletin, yaptığı açıklama ile kendisini hukuken bağlama niyetinin (animus obligandi) mevcut olması
- Dİrade beyanının kamuya açık bir şekilde veya ilgili muhataplara ulaştırılacak bir yöntemle yapılması
- EBeyan edilen iradenin içeriğinin yeterince açık, net ve belirli olması
Cevap
Diğer devletlerin açık kabulünün gerekmemesi
Uluslararası hukukta bir devletin tek taraflı bir beyanla (vaat, feragat vb.) kendini bağlayabilmesi için karşı tarafın (diğer devletlerin) bu beyanı kabul etmesi veya onaylaması zorunlu değildir. Eğer karşı tarafın kabulü gerekseydi, bu işlem 'tek taraflı işlem' değil, bir 'uluslararası antlaşma' (multilateral/bilateral agreement) olurdu. Nükleer Denemeler Davası'nda Fransa'nın yaptığı açıklama, diğer devletlerin kabulüne bakılmaksızın bağlayıcı sayılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tek Taraflı İşlemlerin Otonom Yapısı
İpuçları
1
Bir işlemin 'tek taraflı' olması, o işlemin geçerliliğinin başkalarının iradesine bağlı olup olmadığını düşünün.
2
Antlaşmalar ile tek taraflı işlemler arasındaki en temel fark, 'karşılıklı rıza' (consensus) unsurunun gerekliliğidir.
Daha Fazla Pratik
Bu konuyu pekiştirmek için Uluslararası Adalet Divanı'nın Nükleer Denemeler Davası'ndaki (Fransa v. Yeni Zelanda/Avustralya) gerekçelerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s