Examkin

Soru

Zorluk: OrtaArabuluculuk

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan arabuluculuk (mediation) sürecinde; arabulucunun uyuşmazlığın esasına yönelik hazırladığı ve taraflara sunduğu çözüm önerilerinin (uzlaşı planı), taraflarca açıkça kabul edilmesi durumunda ortaya çıkan hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sunulan öneriler, tarafların irade beyanlarının uyuşmasıyla birlikte bir uluslararası antlaşma niteliği kazanarak tarafları hukuken bağlayıcı hale gelir.Cevap
  2. B
    Kabul edilen öneriler, hukuken bir 'hakem kararı' (award) statüsüne kavuşur ve taraflar üzerinde kesin hüküm (res judicata) teşkil eder.
  3. C
    Tarafların kabulü önerilerin 'tavsiye' niteliğini değiştirmez; bu metinler uyuşmazlık çözülse dahi sadece siyasi birer niyet beyanı olarak kalır.
  4. D
    Kabul edilen metin, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından onaylanmadıkça devletler için herhangi bir hukuki yükümlülük doğurmaz.
  5. E
    Önerilerin kabulü uyuşmazlığı sona erdirse de bu durum tarafların gelecekte aynı konuda Uluslararası Adalet Divanı'na gitmesine engel teşkil etmez.

Cevap

Arabulucunun sunduğu çözüm önerilerinin taraflarca kabul edilmesi, bu önerilerin bir uluslararası antlaşma niteliği kazanarak bağlayıcı hale gelmesi sonucunu doğurur.
Arabuluculuk yönteminde üçüncü taraf (devlet, örgüt veya şahıs), taraflar arasındaki müzakereleri yönetmekle kalmaz, aynı zamanda uyuşmazlığın esasına ilişkin somut çözüm önerileri geliştirir. Bu öneriler başlangıçta taraflar için bağlayıcı bir nitelik taşımasa da, tarafların bu önerileri kabul etmesi uluslararası hukukta iradelerin uyuşması (consensus) anlamına gelir. Bu rıza beyanı sonucunda kabul edilen metin bir uluslararası antlaşma hüviyeti kazanır ve taraflar için hukuken bağlayıcı bir yükümlülük oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Arabuluculuğun niteliğini belirle.
Arabuluculuk, üçüncü bir tarafın uyuşmazlığın esasına girerek çözüm önerileri sunduğu siyasi bir çözüm yoludur.
Yöntemin temel karakteristiğini anlamak, sonucun hukuki değerini belirlemek için gereklidir.
2
Önerilerin ilk aşamadaki durumunu değerlendir.
Arabulucunun hazırladığı 'uzlaşı planı' veya öneriler başlangıçta taraflar için tavsiye niteliğindedir ve bağlayıcı değildir.
Arabuluculuk, yargısal bir süreç olmadığı için tek başına bağlayıcı karar üretemez.
3
Tarafların 'kabul' beyanının etkisini analiz et.
İki veya daha fazla devletin bir metin üzerinde rıza göstermesi, uluslararası hukukta bir antlaşmanın (treaty/agreement) kurulması anlamına gelir.
Devletlerin rızası, uluslararası hukukta bağlayıcılığın temel kaynağıdır.
4
Sonucu bağla.
Kabul edilen arabuluculuk önerileri, artık bir antlaşma hükmü haline gelerek tarafları 'ahde vefa' ilkesi gereği hukuken bağlar.
Uyuşmazlığın barışçıl çözümü bu rızai mutabakatla kesinleşmiş olur.

Anahtar Kavram

Arabuluculukta çözüm önerilerinin bağlayıcılığının tarafların rızasına (antlaşma kurma iradesine) dayanması.

İpuçları

1
Arabuluculuğu, dostça girişimden ayıran en önemli özellik arabulucunun bir 'plan' sunmasıdır.
2
Bir devletin diğerine sunduğu bir teklifi diğeri kabul ederse aralarında ne oluşmuş olur?
3
Arabuluculuk kararları tahkim gibi kendiliğinden bağlayıcı değildir, ancak tarafların rızası her zaman hukuki bir bağ oluşturur.

Daha Fazla Pratik

Arabuluculuk ile uzlaştırma (conciliation) arasındaki 'komisyon yapısı' farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Arabuluculuk

Bu konudan daha fazla soru