1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin misyon şeflerinin sınıflandırılması, akreditasyon (güven mektubu sunma) usulleri ve protokoldeki kıdem sıralamalarıyla ilgili hükümleri dikkate alındığında; diplomatik bir misyonun başına atanacak temsilcinin hukuki statüsü ve görevine başlama süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sürekli maslahatgüzarlar (en titre), kabul eden devletin Dışişleri Bakanı nezdinde akredite edilen üçüncü sınıf misyon şefleri olmalarına rağmen, atanmalarından önce gönderen devletin kabul eden devletten 'agreman' (uygun bulma) alması zorunludur ve kıdemleri kendi sınıfları içerisinde 'görevine başlama' anına göre belirlenir.Cevap
- BBir misyon şefinin görevine başladığı an, itimatnamesini (güven mektubu) mutlaka Devlet Başkanı'na sunduğu an olarak kabul edilir ve bu an, Viyana Sözleşmesi'nin 14. maddesindeki sınıflar arası kıdem hiyerarşisini ortadan kaldıran tek meşru ölçüttür.
- CGeçici maslahatgüzarlar (ad interim), Viyana Sözleşmesi'nin 14. maddesinde tanımlanan üç asli misyon şefi sınıfından biri olup, itimatnamelerini gönderen devletin Devlet Başkanı imzalar ve kabul eden devletin Devlet Başkanı'na sunarak görevlerine başlarlar.
- DKabul eden devlet, bir büyükelçi adayına agreman vermeyi reddettiği takdirde, Viyana Sözleşmesi'nin 4. maddesi uyarınca bu reddin gerekçelerini diplomatik teamüllere uygun şekilde yazılı olarak açıklamak ve gönderen devlete bildirmek zorundadır.
- EBüyükelçiler ve orta elçiler (envoys) arasındaki temel fark; büyükelçilerin Devlet Başkanı'na, orta elçilerin ise Dışişleri Bakanı'na akredite edilmesinden kaynaklanır ve bu durum her iki temsilciyi protokolde ayrı sınıflara yerleştirir.
Cevap
Sürekli maslahatgüzarlar (en titre), kabul eden devletin Dışişleri Bakanı nezdinde akredite edilseler de misyon şefi oldukları için agreman (ön onay) almaları zorunludur ve kıdemleri kendi sınıfları içerisinde göreve başlama tarihine göre belirlenir.
Doğru olan seçenek, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 14. maddesinde düzenlenen sınıfları ve 4. maddesinde düzenlenen agreman kuralını doğru sentezlemektedir. Sürekli maslahatgüzarlar (en titre), itimatnamelerini Dışişleri Bakanı'na sunmalarına karşın misyon şefi statüsünde oldukları için mutlaka agreman (ön kabul) almalıdırlar. Kıdemleri ise Madde 16'ya göre kendi sınıfları baz alınarak, itimatnamenin sunulduğu veya bildirildiği tarihe göre belirlenir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Misyon şefi sınıfları ile akreditasyon makamı arasındaki ayrım ve agreman zorunluluğunun tüm sınıflar için geçerliliği.