Uluslararası hukukta devletin ülkesel egemenliğini genişletme yöntemlerinden biri olan "de… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası hukukta devletin ülkesel egemenliğini genişletme yöntemlerinden biri olan "devir" (cession), bir toprak parçası üzerindeki egemenliğin bir devletten diğerine bir antlaşma aracılığıyla aktarılmasıdır. Modern uluslararası hukuk düzeni ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı hükümleri dikkate alındığında, devir yoluyla ülke kazanılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Devir işleminin hukuken geçerli sayılabilmesi için, egemenlik devrinin kuvvete başvurma veya kuvvet kullanma tehdidi ile gerçekleştirilmemiş olması gerekir.Cevap
B
Devir yoluyla kazanılan bir bölge, uluslararası hukukta her zaman "terra nullius" (sahipsiz toprak) statüsünde kabul edildiğinden, devreden devletin rızası aranmaz.
C
Devir antlaşmaları, "Jus Cogens" (emredici norm) niteliği taşıdıkları için BM Şartı'ndaki kuvvet kullanma yasağına aykırı olsalar dahi hukuken geçerli kabul edilirler.
D
Devir işleminin gerçekleşebilmesi için, devredilen toprak parçasında yaşayan bireylerin devletlerle eşit düzeyde "tam uluslararası süje ehliyetine" sahip olması zorunludur.
E
Bir bölgenin devredilmesi için uyuşmazlığın mutlaka "Hakkaniyet ve Nisfet" (ex aequo et bono) ilkelerine göre Uluslararası Adalet Divanı tarafından çözülmüş olması gerekir.

Cevap

Egemenlik devrinin kuvvete başvurma veya kuvvet kullanma tehdidi ile gerçekleştirilmemiş olması devir işleminin geçerliliği için temel şarttır.

Doğru cevap olan ifade, modern uluslararası hukukun en temel kurallarından biri olan kuvvet kullanma yasağını yansıtır. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 52. maddesine göre, bir devletin temsilcisinin veya devletin kendisinin kuvvet kullanma tehdidi veya kuvvet kullanılmasıyla imzalatılan antlaşmalar hukuken geçersizdir. Bu nedenle, devir işleminin geçerliliği iradenin sakatlanmamış olmasına ve kuvvet kullanılmamış olmasına bağlıdır.

Adım Adım Çözüm

Devir (Cession) kavramını sınıflandır.

Devir, bir devletin ülkesinin bir kısmını antlaşma ile başka bir devlete bırakmasıdır ve 'devren' (derivative) bir kazanma yoludur.

Kazanılan toprağın önceki bir egemeni olduğu için asli değil, devren kazanma olarak tanımlanır.

Modern uluslararası hukuk kısıtlamalarını uygula.

BM Şartı Madde 2(4) ve Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi Madde 52 uyarınca kuvvet kullanma tehdidi ile yapılan işlemler geçersizdir.

Modern hukukta 'fetih' hakkı ortadan kalkmış, iradi olmayan ve baskı altındaki devirler hukuka aykırı hale gelmiştir.

Halkın rızası ve plebisit unsurlarını değerlendir.

Özellikle II. Dünya Savaşı sonrası, devir işlemlerinde halkların kendi kaderini tayin hakkı (self-determination) önem kazanmıştır.

Toprak devirlerinin sadece devletler arası bir mal değişimi değil, üzerinde yaşayan halkın iradesine de dayanması beklenir.

Anahtar Kavram

Devren Ülke Kazanma ve Kuvvet Kullanma Yasağı İlişkisi

İpuçları

Devir (cession) işleminin bir antlaşma ile yapıldığını ve modern hukukta antlaşmaların geçerlilik şartlarını düşünün.

Birleşmiş Milletler Şartı'nın 2. maddesinin 4. fıkrasındaki 'kuvvet kullanma yasağı' ile egemenlik kazanımı arasındaki ilişkiyi kurun.

Klasik hukukta fetih (conquest) bir hak iken, modern hukukta kuvvet yoluyla toprak kazanımının neden reddedildiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 52. ve 53. maddelerini (antlaşmaların sakatlığı ve Jus Cogens) inceleyerek ülke kazanma yollarındaki hukuki sınırları pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'asli kazanma' (işgal, artma) ve 'devren kazanma' (devir) ayrımını yaparak seçenekleri eleyebilirsiniz. Sahipsiz toprak (terra nullius) kavramının sadece asli kazanma yollarından olan işgal için geçerli olduğunu bilmek doğrudan bir seçeneği eler.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru