Uluslararası ilişkiler teorisinde "İngiliz Okulu" yaklaşımının felsefi temellerini atan Martin Wight, egemen devletlerin birbiriyle kurduğu ilişkilerin niteliğini açıklarken düşünce tarihini Hobbesçu (Realizm), Grotiusçu (Rasyonalizm) ve Kantçı (Devrimcilik) olmak üzere üç ana damara ayırır. Wight'ın analizinde özellikle Grotiusçu ve Kantçı kanatlar, salt güç mücadelesine dayanan ilk damardan ayrılarak normatif ilkelere yer verseler de nihai hedefleri ve referans noktaları bakımından birbirlerinden köklü biçimde ayrışırlar.
Buna göre, Wight'ın tasnifindeki "Rasyonalist" ve "Devrimci" gelenekler arasındaki en temel ontolojik ayrım aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- Rasyonalizm, devletlerin ortak kurallar ve kurumlar etrafında oluşturduğu "uluslararası toplum"u temel alırken; Devrimcilik, egemen devlet yapısını aşarak evrensel bir "dünya toplumu" ve insanlık idealini referans noktası kabul eder.Cevap
- BRasyonalizm, uluslararası arenayı salt mekanik etkileşimlerin yaşandığı bir "sistem" olarak tanımlarken; Devrimcilik, devletlerin kendi aralarında oluşturduğu sosyolojik bir "toplum" yapısının vazgeçilmezliğini vurgular.
- CRasyonalizm, insan hakları ve evrensel adalet uğruna gerektiğinde devlet egemenliğinin ihlal edilebileceği fikrini savunurken; Devrimcilik, sistemik düzenin korunması için iç işlerine karışmazlık ilkesini mutlaklaştırır.
- DRasyonalizm, sistemdeki anarşinin doğurduğu güvenlik ikilemini ittifaklar ve askeri güç dengesi yoluyla aşmayı hedeflerken; Devrimcilik, uluslararası hukukun tüm devletleri bağlayıcı tek bir otorite altında toplayacağını savunur.
- ERasyonalizm, uluslararası hukuku ve diplomasinin işleyişini devletlerin mutlak kazanç arayışına bağlarken; Devrimcilik, aktörlerin yalnızca göreli kazançlarını maksimize ettiği sıfır toplamlı bir rekabet düzeni öngörür.
Cevap
Rasyonalizmin 'uluslararası toplum'u, Devrimciliğin ise 'dünya toplumu'nu temel aldığını belirten ifade doğru ayrımdır.
Martin Wight'ın tasnifinde Grotiusçu yaklaşımı temsil eden Rasyonalizm, devletlerin ortak çıkarlar ve kurallar bütünüyle bir 'uluslararası toplum' (international society) yarattıklarını savunur. Kantçı yaklaşımı temsil eden Devrimcilik ise devlet sınırlarının ve farklılıklarının nihai olmadığını, asıl referans nesnesinin 'insanlık' (humanity) olduğunu belirterek evrensel bir 'dünya toplumu' (world society) tahayyülüne dayanır. Ontolojik düzeydeki en belirgin ayrım devlet odaklı toplum ile insanlık odaklı toplum arasındadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İngiliz Okulu'nda Sistem, Toplum ve Dünya Toplumu Ayrımı