Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Tahkim (Hakemlik)

Uluslararası hukukta devletler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan tahkim (hakemlik), uyuşmazlığın taraflarca seçilen hakemler tarafından hukuki bir kararla çözüme kavuşturulmasını ifade eder. Bu süreçte tarafların uyuşmazlık konusunu, uygulanacak hukuku ve hakemlerin yetkilerini belirlediği temel belge 'tahkim sözleşmesi' (compromis) olarak adlandırılır.

Buna göre, uluslararası tahkim usulü ve 'tahkim sözleşmesi' (compromis) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hakem heyeti tarafından uyuşmazlığın esasına ilişkin verilen karar taraflar için hukuken bağlayıcıdır ve uyuşmazlığı kesin olarak sona erdirir.Cevap
  2. B
    Tahkim süreci sonunda verilen kararlar, uzlaştırma (conciliation) yönteminde olduğu gibi taraflara sunulan bağlayıcı olmayan bir çözüm önerisi niteliğindedir.
  3. C
    Taraflar tahkim sözleşmesinde açıkça yetki vermemiş olsa dahi, hakemler uyuşmazlığı her durumda 'ex aequo et bono' (hakkaniyet ve nisfet) ilkelerine göre karara bağlar.
  4. D
    Tahkim sözleşmesi imzalandıktan sonra hakemlerin seçimi ve uygulanacak hukuk kuralları, tarafların iradesinden bağımsız olarak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından tayin edilir.
  5. E
    Uluslararası tahkim, sadece sınır uyuşmazlıkları gibi siyasi konularla sınırlı olup devletlerin egemenlik haklarını ilgilendiren hukuki konularda bu yola başvurulamaz.

Cevap

Hakem heyeti tarafından verilen kararın uyuşmazlığın tarafları için hukuken bağlayıcı olduğu ve uyuşmazlığı kesin olarak sona erdirdiği ifadesi doğrudur.
Tahkim, yargısal bir çözüm yoludur. Bu nedenle, tahkim süreci sonucunda ortaya çıkan hakem kararı (award), uyuşmazlığın tarafları için hukuken bağlayıcıdır ve taraflar bu karara uymakla yükümlüdür. Ayrıca tahkim kararları kural olarak nihaidir; yani karara karşı temyiz yolu (taraflar aksini kararlaştırmadıkça) kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahkimin hukuki niteliğini ve diğer barışçıl çözüm yollarından farkını analiz edin.
Tahkimin yargısal bir yol olduğu, yani sonucunda verilen kararın tarafları hukuken bağladığı tespit edilir.
Tahkimi, siyasi/diplomatik çözüm yolları olan arabuluculuk ve uzlaştırmadan ayıran en temel fark kararın bağlayıcılığıdır.
2
Tahkim sözleşmesinin (compromis) işlevini ve 'ex aequo et bono' kuralının uygulama şartlarını değerlendirin.
Tahkimin tarafların rızasına dayandığı, hakemlerin ve kuralların taraflarca seçildiği, hakkaniyetle karar verme yetkisinin ise ancak açık bir yetkiyle mümkün olduğu anlaşılır.
Uluslararası hukukta yargısal organların (tahkim veya UAD) hakkaniyet ve nisfete göre karar verebilmesi için tarafların özel rızası zorunludur.

Anahtar Kavram

Tahkimin bağlayıcı niteliği ve tahkim sözleşmesinin (compromis) kurucu rolü.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yargı yetkisi ile tahkim arasındaki temel farkları (hakem seçimi, süreklilik, usul serbestisi) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Tahkim (Hakemlik)