İki devlet arasındaki bir sınır gerginliğinde, merminin ilk olarak hangi tarafın toprağından ateşlendiği ve sınır ihlalinin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda teknik bir uyuşmazlık yaşanmaktadır. Taraflar bu belirsizliği gidermek amacıyla uzmanlardan oluşan bir heyet görevlendirerek olayların gerçekleşme biçiminin saptanmasını istemişlerdir.
Uluslararası hukukta "soruşturma" (tahkik) olarak adlandırılan bu yöntemin sonucunda hazırlanan raporun hukuki gücü ve niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Sunulan rapor, tarafları uyuşmazlığın hukuki esası hakkında bağlamaz ve uyuşmazlığın çözümü konusunda taraflara tam bir irade serbestisi tanır.Cevap
- BRapor, uluslararası bir mahkeme ilamı niteliğinde olup taraflar için kesin ve zorunlu bir uygulama teşkil eder.
- CKomisyonun tespitleri, uyuşmazlığın tarafları tarafından ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi onayıyla reddedilebilir.
- DSoruşturma raporu, uyuşmazlığın esasına ilişkin tarafları hukuken bağlayan bir çözüm önerisi içermek zorundadır.
- EHazırlanan belge, uyuşmazlık konusu teknik hataların tespit edilmesi durumunda taraflar arasındaki diplomatik dokunulmazlıkların askıya alınmasını sağlar.
Cevap
Hazırlanan raporun tarafları uyuşmazlığın esası hakkında bağlamaması ve onlara irade serbestisi tanıması
Soruşturma (tahkik) yöntemi, uyuşmazlığın temelinde yatan olayların (maddi vakıaların) tarafsız bir komisyonca aydınlatılmasını amaçlar. Bu yöntemin sonucunda hazırlanan rapor, taraflar aksini kararlaştırmadıkça bağlayıcı bir nitelik taşımaz ve taraflara uyuşmazlığın çözümü noktasında tam bir hareket serbestisi tanır. Bu durum 1907 Lahey Sözleşmesi'nin 35. maddesinde açıkça hükme bağlanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Soruşturma (Tahkik) raporunun bağlayıcı olmayan ve maddi vakıa tespiti ile sınırlı doğası
İpuçları
1
Soruşturma yönteminin sadece 'olayların nasıl gerçekleştiğini' bulmaya odaklandığını hatırlayın.
2
Bu yöntemin sonunda ortaya çıkan belgenin bir mahkeme kararı mı yoksa sadece bir durum tespiti mi olduğunu düşünün.
3
1907 Lahey Sözleşmesi'ne göre bu raporun tarafların iradesini kısıtlayıp kısıtlamadığını değerlendirin.
Daha Fazla Pratik
Soruşturma yöntemi ile Uzlaştırma (Uzlaştırma Komisyonu) arasındaki temel farkları (vakıa tespiti vs. çözüm planı) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s