Soru

Zorluk: KolayPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

2025 yılında Fas’ın Kazablanka şehrinde turist olarak bulunan bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, yerel bir işletmeci tarafından fiziksel saldırıya uğramış ve yaralanmıştır. Türk makamlarının, suçun mağdurunun kendi vatandaşı olması esasına dayanarak bu olay üzerinde yargı yetkisi ileri sürmesi, uluslararası hukukta devletin yetki kullanmasına ilişkin aşağıdaki ilkelerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Pasif Şahsilik İlkesiCevap
  2. B
    Aktif Şahsilik İlkesi
  3. C
    Mülkilik (Ülkesellik) İlkesi
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Cevap

Pasif Şahsilik İlkesi
Pasif Şahsilik İlkesi, bir devletin kendi vatandaşına karşı yurt dışında işlenen suçlar üzerinde yargı yetkisi kullanmasıdır. Senaryoda Türk vatandaşının Fas'ta saldırıya uğraması ve Türkiye'nin mağduriyeti esas alarak yetki talep etmesi bu ilkeyle doğrudan örtüşür.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın öznelerini ve yerini belirleyin.
Mağdur Türk vatandaşı, fail yabancı ülke vatandaşı ve suç yabancı bir ülkede (Fas) işlenmiştir.
Yargı yetkisi türünü belirlemek için failin, mağdurun uyruğu ve suçun işlendiği yer kritiktir.
2
Devletin hangi dayanaktan ötürü yetki talep ettiğini analiz edin.
Türkiye, suçun mağdurunun Türk vatandaşı olması nedeniyle yargılama yapmak istemektedir.
Soruda yargı yetkisinin 'mağdurun kendi vatandaşı olması esasına' dayandığı açıkça belirtilmiştir.
3
Mağdurun uyruğuna dayalı uluslararası hukuk ilkesini saptayın.
Mağdurun uyrukluğu esasına dayanan yetki kuralı 'Pasif Şahsilik' ilkesidir.
Aktif şahsilik faili, mülkilik yeri, koruma devlet menfaatini esas alırken pasif şahsilik mağduru esas alır.

Anahtar Kavram

Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

Daha Fazla Pratik

Pasif şahsilik ilkesinin uygulanabilmesi için genellikle suçun hem işlendiği yerde hem de mağdurun devletinde suç sayılması (çifte suçluluk) kuralı aranmaktadır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla