2005 Birleşmiş Milletler Dünya Zirvesi'nde kabul edilen 'Koruma Sorumluluğu' (Responsibility to Protect - R2P) doktrini, devletlerin kendi halklarını soykırım, savaş suçları, etnik temizlik ve insanlığa karşı suçlardan koruma yükümlülüğünü vurgular. Doktrinin üçüncü sütununa göre, bir devletin bu suçları önlemede 'açıkça başarısız' olması durumunda, uluslararası toplumun kuvvete başvurabilmesi (askeri müdahalede bulunabilmesi) için aşağıdaki hukuki şartlardan hangisi mutlaka gerçekleşmelidir?
- ABirleşmiş Milletler Genel Kurulunun bağlayıcı bir karar alarak üye devletleri bağımsız askeri operasyonlar düzenlemekle görevlendirmesi
- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin, BM Şartı'nın VII. Bölümü kapsamında kuvvet kullanımına açıkça yetki vermesiCevap
- Cİnsani krizden etkilenme riski taşıyan komşu devletlerin, önleyici meşru müdafaa hakkı çerçevesinde tek taraflı silahlı müdahale başlatması
- Dİlgili suçların tüm insanlığa karşı işlenmiş sayılması nedeniyle, herhangi bir devletin evrensel yetki ilkesine dayanarak doğrudan askeri güç kullanması
- EUluslararası Adalet Divanının, zorunlu yargı yetkisini kullanarak ihlalci devlete karşı uluslararası bir askeri gücün oluşturulmasına karar vermesi
Cevap
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin, BM Şartı'nın VII. Bölümü kapsamında kuvvet kullanımına açıkça yetki vermesi
Doğru cevap, Koruma Sorumluluğu (R2P) doktrininin en kritik yasal çerçevesini yansıtır. R2P, klasik anlamdaki 'tek taraflı insani müdahale' kavramının yarattığı suistimal risklerini ortadan kaldırmak için kurgulanmıştır. Bu nedenle 2005 Dünya Zirvesi Sonuç Bildirgesi, bir devlet kendi halkını korumada açıkça başarısız olduğunda kuvvet kullanımının ancak ve ancak BM Şartı'nın VII. Bölümü kapsamında ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) yetkilendirmesiyle hukuka uygun olacağını kurala bağlamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Koruma Sorumluluğu (R2P) Kapsamında Kuvvet Kullanma Yetkisi