Uluslararası sistemdeki düzenin ve istikrarın korunmasına yönelik geliştirilen teoriler arasında Charles Kindleberger’ın "Hegemonyacı İstikrar Teorisi" ile A.F.K. Organski’nin "Güç Geçişi Teorisi" merkezi bir öneme sahiptir. Bu iki teorinin, sistemik bir savaşın önlenmesi ve düzenin devamlılığına ilişkin temel varsayımları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Kindleberger sistemik istikrarın devamını hegemonun küresel kamu mallarını sunma kapasitesine bağlarken; Organski, yükselen gücün mevcut hiyerarşik düzenden duyduğu memnuniyetsizliği savaşın temel belirleyicisi olarak görür.Cevap
- BHer iki teori de uluslararası sistemdeki anarşinin, devletler arasında güç dengesi (balance of power) kurulduğu sürece savaşları engelleyeceğini ileri sürer.
- CKindleberger’a göre hegemonun varlığı devletlerin göreli kazanç (relative gains) kaygılarını tamamen ortadan kaldırırken; Organski sistemin sadece mutlak kazanç ilkesiyle işlediğini savunur.
- DKindleberger istikrarın sağlanmasında sadece askeri kapasiteyi yeterli görürken; Organski istikrarı sistemdeki devletlerin demokratik rejimlere sahip olmasına dayandırır.
- EOrganski sistemik hiyerarşinin istikrar için tek başına yeterli olduğunu savunurken; Kindleberger istikrarın ancak hegemonun yerini uluslararası kurumların almasıyla mümkün olacağını iddia eder.
Cevap
Hegemonyacı istikrarın küresel kamu malları sağlama kapasitesine, güç geçişinin ise statükodan duyulan memnuniyete odaklandığını belirten seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, her iki teorinin istikrar için öne sürdüğü temel değişkenleri (Kindleberger için kamu malları ve liderlik kapasitesi; Organski için güç hiyerarşisi ve statüko memnuniyeti) doğru bir şekilde karşılaştırmaktadır. Kindleberger'a göre hegemon sistemin maliyetini üstlenerek düzeni kurar, Organski'ye göre ise sistemin tepesindeki güç ile ona meydan okuyan arasındaki 'memnuniyetsizlik' savaşı tetikler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hegemonyacı İstikrar (Kamu Malı) ve Güç Geçişi (Statüko Memnuniyeti) Karşılaştırması
İpuçları
1
Kindleberger, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'ndan yola çıkarak sistemin bir liderin 'kamu mallarını' sağlamaması nedeniyle çöktüğünü savunur.
2
Organski'ye göre büyük savaşların asıl nedeni güçlerin birbirine eşitlenmesi (denge) değil, yükselen ve statükodan memnun olmayan bir gücün lideri geçmeye çalışmasıdır.
Daha Fazla Pratik
Robert Gilpin'in 'Savaş ve Değişim' eserindeki hegemonyacı döngü kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s