Uluslararası ilişkiler disiplinindeki temel tartışmalardan biri, egemen güçlerin kendi menfaatlerini öncelediği bir ortamda düzenin nasıl sağlanacağıdır. Kurumsal liberalizm, devletlerin çıkarlarını maksimize etme peşinde koşan rasyonel aktörler olduğunu ve uluslararası sistemde merkezi bir otoritenin bulunmadığını kabul eder. Ancak bu zorlu koşullara rağmen, aktörler arasında kalıcı ve sürdürülebilir bir işbirliğinin gelişebileceğini ileri sürer.
Buna göre, kurumsal liberalizmin anarşi koşulları altında işbirliğini mümkün gören temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Kurallar ve karar alma prosedürlerinin, taraflar arası belirsizliği azaltıp işlem maliyetlerini düşürerek devletlerin mutlak kazanç elde etmesine imkân tanımasıCevap
- BDevletlerin çok taraflı platformlara dahil olurken, işbirliğinden doğacak kazanımlarda rakiplerine kıyasla göreli kazançlarını en üst düzeye çıkarmayı temel hedef edinmesi
- CKurumlaşma süreçlerinin uluslararası politikadaki merkezi otorite yokluğunu kalıcı olarak ortadan kaldırması ve anarşik düzeni devletler üstü hiyerarşik bir yapıya dönüştürmesi
- DKarar alıcıların bencil rasyonaliteden tamamen uzaklaşıp, kurumların yönlendirmesiyle yalnızca ahlaki normlara ve iki savaş arası dönemin barış ideallerine göre hareket etmesi
- EAktörler arasındaki çok kanallı ilişkilerin derinleşmesiyle askeri güvenlik meselelerinin gündemden düşmesi ve uluslararası sistemin salt küresel bir sivil topluma evrilmesi
Cevap
Kurallar ve karar alma prosedürlerinin, taraflar arası belirsizliği azaltıp işlem maliyetlerini düşürerek devletlerin mutlak kazanç elde etmesine imkân tanıması
Kurumsal liberalizm (neoliberal kurumsalcılık), Robert Keohane öncülüğünde geliştirilmiş olup realizmin temel varsayımlarını (anarşi, devlet merkezlilik, rasyonel bencil aktör) kabul ederek onlara meydan okur. Teoriye göre kurumlar ve kurallar bütünü; aktörler arasındaki belirsizliği sınırlandırarak, etkileşimi kurumsallaştırarak ve işlem maliyetlerini (transaction costs) düşürerek devletlerin mutlak kazanç temelinde işbirliği yapabilmesine uygun ortam yaratır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kurumsal Liberalizmde İşlem Maliyeti ve Mutlak Kazanç