Robert Keohane'in "Hegemonya Sonrası" (After Hegemony) çalışmasında ortaya koyduğu ve uluslararası rejimlerin neden var olduğunu açıklayan "işlevsel teori", devletlerin neden rasyonel birer "rejim tüketicisi" olduğunu rasyonel seçim teorisiyle açıklar. Bu yaklaşıma göre, uluslararası rejimler bir "piyasa başarısızlığı" (market failure) olarak görülen işbirliği eksikliğini gidermek üzere tasarlanmış mekanizmalardır. Buna göre, kurumsal liberalizm (neoliberal kurumsalcılık) perspektifinden, uluslararası rejimlerin devletler arasındaki işbirliğini mümkün kılan "işlevsel" katkısı aşağıdakilerden hangisinde en kapsamlı ve doğru şekilde ifade edilmiştir?
- İşlem maliyetlerini (transaction costs) minimize etmek, bilgi asimetrisini azaltarak şeffaflık sağlamak ve etkileşimi süreklilik (iterasyon) içine sokarak hile yapmanın uzun vadeli maliyetini artırmak.Cevap
- BDevletlerin egemenlik yetkilerini ulusüstü bir otoriteye devretmelerini sağlayarak, anarşik sistemin yarattığı güvenlik ikilemini kurumsal düzeyde kalıcı olarak sonlandırmak.
- CUluslararası hukukun normatif gücü aracılığıyla devletlerin çıkarlarını "kamu yararı" temelinde yeniden tanımlayarak, güç siyasetini ahlaki bir zemine taşımak.
- DDevletlerin "göreli kazanç" (relative gains) arayışını, kurumların sağladığı askeri garantiler yoluyla tamamen durdurarak mutlak kazanç odaklı bir dünya düzeni inşa etmek.
- EFonksiyonel bir sıçrama (spill-over) mekanizmasıyla ekonomik entegrasyonu siyasi bütünleşmeye dönüştürerek, ulus-devlet modelini işlevsiz hale getirmek.
Cevap
Uluslararası rejimler; işlem maliyetlerini düşürerek, bilgi asimetrisini gidererek ve "geleceğin gölgesini" (shadow of the future) büyüterek devletlerin hile yapma eğilimini azaltır ve rasyonel işbirliğini mümkün kılar.
Doğru seçenek, Keohane'in işlevsel teorisinin özünü yansıtmaktadır. Kurumsal liberalizme göre uluslararası kurumlar, devletlerin işbirliği yaparken karşılaştıkları piyasa başarısızlıklarını (bilgi eksikliği, yüksek müzakere maliyetleri) giderir. Şeffaflık sağlayarak 'hile' (defection) riskini azaltır ve uzun vadeli işbirliğini rasyonel bir tercih haline getirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşlevsel Kurumsalcılık ve Bilgi Sağlama
Daha Fazla Pratik
Robert Keohane ve Joseph Nye'ın 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' (Complex Interdependence) teorisindeki aktör ve kanal çeşitliliğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s