Soru

Zorluk: OrtaPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

Fransa vatandaşı olan bir şahıs, tatil amacıyla bulunduğu Almanya sınırları içerisinde, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan bir turiste yönelik gasp ve kasten yaralama suçlarını işlemiştir. Olaydan bir süre sonra fail, başka bir amaçla Türkiye'ye giriş yaparken yakalanmış ve Türk mahkemelerinde yargılanmasına başlanmıştır.

Uluslararası hukuk kurallarına göre; suçun yabancı bir ülkede, yabancı bir fail tarafından işlenmesine rağmen, Türk mahkemelerinin salt mağdurun uyrukluğuna dayanarak yargı yetkisi iddia etmesi aşağıdaki devlet yetkisi ilkelerinden hangisi ile açıklanır?

  1. A
    Mülkilik ilkesi
  2. B
    Aktif şahsilik ilkesi
  3. Pasif şahsilik ilkesiCevap
  4. D
    Koruma ilkesi
  5. E
    Evrensellik ilkesi

Cevap

Doğru cevap, mağdurun uyrukluğuna dayalı yargı yetkisini ifade eden Pasif şahsilik ilkesidir.
Pasif şahsilik ilkesi, bir devletin, yurt dışında yabancılar tarafından kendi vatandaşlarına (mağdura) karşı işlenen suçlar üzerinde yargı yetkisi iddia edebilmesini ifade eder. Sorudaki olayda, suç Almanya'da işlenmiş ve fail Fransız olmasına rağmen Türkiye'nin yargı yetkisi talep etmesi, tamamen mağdurun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasıyla açıklanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki suçun işlendiği yeri, failin ve mağdurun uyrukluğunu analiz et.
Suç yeri: Almanya. Failin uyrukluğu: Fransa. Mağdurun uyrukluğu: Türkiye.
Devletlerin hangi yetki kuralına dayanarak yargılama yapabileceğini belirlemek için bu üç unsurun tespiti zorunludur.
2
Türkiye'nin yargı yetkisini kullanma gerekçesini belirle.
Türkiye, suç kendi topraklarında işlenmediği (mülkilik değil) ve fail Türk vatandaşı olmadığı (aktif şahsilik değil) halde yargılama yapmaktadır. Gerekçe, mağdurun Türk vatandaşı olmasıdır.
Yargı yetkisi iddiasının hukuki dayanağını tespit etmek.
3
Mağdurun uyrukluğuna dayanan uluslararası hukuk ilkesini tanımla.
Bir devletin, yurt dışında yabancılar tarafından kendi vatandaşlarına karşı işlenen suçlar üzerinde yargı yetkisi kullanması 'Pasif şahsilik ilkesi' olarak adlandırılır.
Olaydaki duruma uygun doğru kavramı bulmak.

Anahtar Kavram

Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)
Bu soruyu puanla