Soru

Zorluk: KolayUluslararası Teâmül (Yapılageliş) Hukuku

Uluslararası hukukta devletlerin birbirlerine yönelik gerçekleştirdiği bazı uygulamalar (örneğin yabancı devlet başkanlarını törenle karşılamak veya diplomatik temsilcilere vergi muafiyeti tanınmadığı dönemlerdeki bazı jestler) uzun süredir devam eden birer gelenek olmasına rağmen, bu kurallara uyulmaması doğrudan bir hukuka aykırılık teşkil etmez. Bir uygulamanın uluslararası teâmül (yapılageliş) kuralı sayılabilmesi için 'maddi unsur' (devlet uygulaması) ile birlikte devletlerin bu uygulamayı 'hukuki bir yükümlülük' bilinciyle yerine getirmesi gerekir.

Buna göre, bir devlet uygulamasını basit bir nezaket veya alışkanlık kuralından ayırarak asli bir hukuk kaynağı olan 'teâmül kuralı' haline getiren bu manevi unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Opinio jurisCevap
  2. B
    Jus cogens
  3. C
    Ex aequo et bono
  4. D
    Doktrin
  5. E
    İç hukuk yollarının tüketilmesi

Cevap

Bir uygulamayı nezaket kuralından ayırıp hukuk kuralı haline getiren manevi unsur 'Opinio juris' kavramıdır.
Doğru seçenek olan terim, devletlerin bir uygulamayı yerine getirirken bunun uluslararası hukuk tarafından emredildiğine veya izin verildiğine dair besledikleri inançtır. Bu inanç yoksa, uygulama sadece bir alışkanlık (usage) veya nezaket (comity) kuralı olarak kalır ve ihlali durumunda hukuki sorumluluk doğmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası teâmül hukukunun kurucu unsurlarını belirleme
Teâmül için maddi unsur (süreklilik arz eden devlet uygulaması) ve manevi unsur (Opinio juris) gerekir.
Teâmülün bir hukuk kuralı olarak doğması için bu iki unsurun bir arada bulunması şarttır.
2
Nezaket kuralları ile hukuk kuralları arasındaki farkı analiz etme
Nezaket kurallarında (comity) sadece uygulama vardır, ancak 'hukuki zorunluluk' inancı yoktur.
Devlet başkanını kırmızı halıyla karşılamak gibi uygulamalar birer nezaket kuralıdır çünkü devletler bunu yaparken hukuken zorunlu olduklarına inanmazlar.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Hukuki zorunluluk inancı 'Opinio juris sive necessitatis' terimi ile ifade edilir.
Soru kökünde belirtilen 'hukuki yükümlülük bilinci' ifadesi doğrudan bu terimin tanımıdır.

Anahtar Kavram

Uluslararası Teâmül Hukukunun Kurucu Unsurları (Opinio Juris)

İpuçları

1
Teâmülün oluşması için hem 'yapma' (maddi) hem de 'inanma' (manevi) boyutu gereklidir.
2
Soru kökündeki 'zorunluluk inancı' ifadesinin Latince karşılığını arayın.
3
Bir uygulamayı sadece gelenek olmaktan çıkarıp hukuk kuralına dönüştüren şey, devletlerin o kurala uymamanın yaptırım doğuracağına inanmasıdır (Opinio...).

Daha Fazla Pratik

Teâmül kurallarına başından itibaren karşı çıkan devletlerin durumunu (Sürekli İtirazcı - Persistent Objector) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla