Soru

Zorluk: OrtaPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

Portekiz'in Lizbon kentinde düzenlenen uluslararası bir hukuk konferansına katılan Türk vatandaşı bir akademisyen, konferans çıkışında bir İtalya vatandaşı tarafından darp edilerek değerli eşyaları gasp edilmiştir. Türk makamlarının, mağdurun Türk vatandaşı olması hasebiyle söz konusu yabancı uyruklu fail hakkında cezai takibat başlatmak istemesi, uluslararası hukukta aşağıdaki yetki ilkelerinden hangisi ile bağdaşmaktadır?

  1. Pasif kişisel yetki (Pasif şahsilik ilkesi)Cevap
  2. B
    Aktif kişisel yetki (Aktif şahsilik ilkesi)
  3. C
    Mülkilik ilkesi (Ülkesellik ilkesi)
  4. D
    Koruma ilkesi
  5. E
    Evrensellik ilkesi

Cevap

Mağdurun uyrukluğuna dayalı olarak tesis edilen yetki ilkesi Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi) olarak tanımlanır.
Doğru yanıt olan pasif şahsilik ilkesi, bir devletin kendi vatandaşına karşı yurt dışında işlenen suçlar üzerinde cezai yargı yetkisi kullanmasını ifade eder. Soruda vurgulanan 'mağdurun Türk vatandaşı olması' ifadesi bu ilkenin doğrudan tanımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın gerçekleştiği yer ve tarafların uyrukluğunu tespit edin.
Yer: Lizbon (Yabancı ülke). Mağdur: Türk vatandaşı. Fail: İtalya vatandaşı.
Uluslararası hukukta yargı yetkisinin hangi bağlantı noktasına dayandığını belirlemek için bu tespitler kritiktir.
2
Türkiye'nin yetki iddiasının dayanağını analiz edin.
Türkiye, suçun kendi ülkesinde işlenmesi (Mülkilik) veya failin Türk olması (Aktif Şahsilik) nedeniyle değil, mağdurun Türk olması nedeniyle yetki iddia etmektedir.
Mağdurun uyrukluğu, 'pasif şahsilik' ilkesinin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

Daha Fazla Pratik

Türk Ceza Kanunu Madde 12'deki pasif şahsilik şartlarını (suçun alt sınırının 1 yıldan az olmaması vb.) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla