Soru

Zorluk: OrtaAçık Denizler ve Uluslararası Deniz Yatağı

19821982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS) uyarınca, açık denizlerin serbestliği ilkesi gereği gemiler kural olarak sadece bayrak devletinin yargı yetkisine tabidir. Ancak sözleşmenin 110110. maddesi, belirli durumlarda başka devletlerin savaş gemilerine "ziyaret hakkı" (right of visit) tanımaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir savaş gemisinin açık denizde karşılaştığı yabancı bir ticaret gemisine müdahale etmesine (gemiye çıkmasına) hukuki zemin teşkil eden "ziyaret hakkı" gerekçelerinden biri *değildir*?

  1. A
    Geminin korsanlık eylemleriyle uğraşması
  2. B
    Geminin köle ticaretiyle iştigal etmesi
  3. C
    Geminin açık denizden herkese yönelik izin verilmemiş radyo veya televizyon yayını yapması
  4. D
    Geminin tabiiyetsiz (bayraksız) olması veya yabancı bir bayrak çekmesine rağmen gerçekte savaş gemisiyle aynı tabiiyette olması
  5. Geminin kıyı devletinin gümrük, maliye, sağlık veya muhaceret kanunlarını ihlal ettiğinden şüphelenilmesiCevap

Cevap

Geminin kıyı devletinin gümrük, maliye, sağlık veya muhaceret kanunlarını ihlal ettiğinden şüphelenilmesi durumu, açık denizlerde genel bir ziyaret hakkı (müdahale yetkisi) doğurmaz.
Doğru yanıt olan seçenek, kıyı devletinin gümrük, maliye, sağlık ve muhaceret (göç) konularındaki denetim yetkisini ifade etmektedir. 19821982 BMDHS uyarınca bu yetki, açık denizdeki genel "ziyaret hakkı" (110110. madde) listesinde yer almaz. Bu tür ihlaller ancak gemi bitişik bölgedeyken veya ihlal karasularında başlayıp kesintisiz takip (hot pursuit) hakkı kullanılıyorsa açık denizde müdahaleye konu olabilir. Herhangi bir savaş gemisinin açık denizde rastladığı yabancı bir gemiye sadece gümrük şüphesiyle müdahale etme yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Açık denizlerdeki yargı yetkisi kuralını belirleme
Açık denizlerde kural, "bayrak devleti münhasır yargı yetkisi"dir.
Uluslararası sularda serbestlik ilkesi gereği, bir gemi üzerinde sadece bağlı olduğu devlet söz sahibidir.
2
Ziyaret hakkı istisnalarını inceleme
BMDHS Madde 110110 uyarınca; korsanlık, köle ticareti, izin verilmemiş yayın, tabiiyetsizlik ve hileli bayrak kullanımı istisnalardır.
Bu suçlar uluslararası toplumun ortak çıkarlarını tehdit ettiği için her devletin savaş gemisine denetim yetkisi verilmiştir.
3
Kıyı devleti yetkileri ile karşılaştırma yapma
Gümrük, maliye, sağlık ve göç denetimi kıyı devletinin bitişik bölgedeki özel yetkileridir.
Bu yetkiler açık denizde rastlanan herhangi bir yabancı gemiye karşı değil, kıyı devletinin egemenlik alanıyla bağlantılı ihlaller için ve belirli bölgelerde kullanılır.

Anahtar Kavram

Ziyaret Hakkı (Right of Visit) ve Bayrak Devleti Yargı Yetkisi İstisnaları

İpuçları

1
Açık denizlerde gemiler kural olarak sadece kendi bayrak devletlerinin kanunlarına tabidir; başka devletlerin müdahalesi ancak çok ağır ve belirli suçlar için mümkündür.
2
BMDHS Madde 110110, ziyaret hakkını beş temel durumla sınırlamıştır. Bu durumlar genellikle korsanlık, kölelik ve bayraksızlık gibi evrensel suçlarla ilgilidir.
3
Gümrük ve göç gibi idari denetimler, genellikle kıyı devletinin 'Bitişik Bölge' (Contiguous Zone) olarak adlandırılan alanındaki yetkileridir.

Daha Fazla Pratik

Kesintisiz Takip (Hot Pursuit) hakkının hangi deniz alanında başlayabileceği ve hangi durumlarda sona ereceği konusunu incelemek bu konuyu tamamlayacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla