İngiliz Okulu
259 soru
İngiliz Okulu'nun kuramsal çerçevesini oluşturan Martin Wight, uluslararası ilişkiler düşünce tarihini Realizm (Machiavellici), Rasyonalizm (Grotiusçu) ve Devrimcilik (Kantçı) olarak üç temel gelenek üzerinden tasnif etmiştir. Bu gelenekler arasındaki temel ontolojik ayrım; uluslararası yapının bir 'sistem', bir 'toplum' veya bir 'dünya toplumu' olarak görülmesi noktasında düğümlenmektedir.
Buna göre, Wight’ın tasnifinde yer alan 'uluslararası toplum' (international society) ve 'dünya toplumu' (world society) kavramlarının merkezde olduğu gelenekler ile bu geleneklerin temel odak noktaları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak eşleştirilmiştir?
Hedley Bull, İngiliz Okulu'nun başucu eseri kabul edilen *Anarşik Toplum* (The Anarchical Society) adlı çalışmasında, uluslararası ilişkilerde düzenin (order) mahiyetini ve bu düzenin adalet (justice) ile olan ilişkisini derinlemesine analiz eder. Bull'un bu teorik çerçevesi dikkate alındığında, uluslararası toplumda düzen ve adalet arasındaki hiyerarşik ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi Bull'un temel yaklaşımını en doğru şekilde yansıtmaktadır?
Martin Wight’ın "Üç Gelenek" tasnifinde yer alan Rasyonalist gelenek, uluslararası sistemi bir "toplum" (societas) olarak nitelendirirken; Devrimci gelenek bu yapıyı daha çok bireylerin oluşturduğu bir "insanlık birliği" (civitas maxima) olarak görme eğilimindedir. Buna göre, Wight’ın tasnifinde devletlerin birer "hukuki kişi" olarak kabul edildiği ve aralarındaki ilişkinin "uluslararası toplum" (international society) kavramıyla açıklandığı gelenek ve bu geleneğin temel düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
İngiliz Okulu (English School) kuramı içerisinde uluslararası toplumun mahiyeti üzerine yürütülen tartışmalarda; uluslararası toplumun temel işlevinin farklı siyasal ve kültürel değerlere sahip devletlerin egemenlik haklarını koruyarak asgari düzeyde bir düzen kurmak olduğunu savunan, bu doğrultuda insani müdahale gibi pratikleri mevcut düzeni bozma riski taşıdığı gerekçesiyle reddeden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
İngiliz Okulu'nun uluslararası ilişkiler disiplinine kazandırdığı en temel kavramlardan biri olan 'Anarşik Toplum' (The Anarchical Society) kavramsallaştırması, metodolojik olarak uluslararası düzenin analizinde aşağıdaki varsayımlardan hangisini esas almaktadır?
Barry Buzan, 2004 yılında yayımlanan 'Uluslararası Toplumdan Dünya Toplumuna' (From International to World Society) adlı eserinde İngiliz Okulu'nun geleneksel kavramlarını yapısal realizmin sistemik yaklaşımıyla bütünleştirmiştir. Buzan bu çalışmasında, klasik teoride yeterince geliştirilmediğini savunduğu 'dünya toplumu' kavramını analitik olarak üç farklı düzeye/toplum türüne ayırmıştır.
Buna göre Barry Buzan'ın kavramsallaştırmasında; devletlerden veya kurumsal yapılardan bağımsız olarak, 'fiziksel kişiler' (bireyler) arasında paylaşılan ortak kimlik, norm ve değerlere dayanan toplumsal alan aşağıdakilerden hangisidir?
Martin Wight’ın uluslararası ilişkiler teorisindeki "Üç Gelenek" (Three Traditions) yaklaşımına dair şu özellikler verilmiştir:
| No | Tanımlayıcı Özellik |
|---|---|
| I | Uluslararası alanı, merkezi bir otoritenin yokluğu nedeniyle devletlerin sürekli güç ve güvenlik mücadelesi içinde olduğu bir "çatışma" alanı olarak görür. |
| II | Uluslararası ilişkileri, devletlerin egemenliklerine saygı duydukları, ortak kurallar ve kurumlar (hukuk, diplomasi vb.) aracılığıyla bir "toplum" oluşturdukları bir alan olarak tanımlar. |
| III | Mevcut devletler sistemini ahlaki açıdan yetersiz bulur ve "insanlığın birliği" idealine odaklanarak devletlerin ötesinde bir "dünya toplumu" vizyonunu savunur. |
Buna göre; I, II ve III numaralı özelliklerin temsil ettiği gelenekler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?
İngiliz Okulu (English School) teorisinde uluslararası toplumun niteliği üzerine yapılan tartışmalarda; devletlerin yalnızca bir arada yaşama (coexistence) ve egemenliğin korunması gibi "usuli" (procedural) kurallarda uzlaştığı yapıdan, insan hakları ve insani müdahale gibi "maddi" (substantive) değerleri merkeze alan bir yapıya evrilmesi ve bu sürecin bireyi uluslararası hukukun öznesi haline getirerek devlet merkezli yapıyı dönüştürmesi, aşağıdaki kavramsal eşleşmelerden hangisiyle en doğru şekilde tanımlanır?
Hedley Bull, İngiliz Okulu'nun temel metni kabul edilen *Anarşik Toplum* (The Anarchical Society) adlı eserinde uluslararası sistem ve uluslararası toplum arasında kuramsal bir ayrım yapmaktadır. Bull'un bu kavramsallaştırmasına göre, bir "uluslararası sistem"in ötesine geçilerek bir "uluslararası toplum"un (international society) oluşabilmesi için temel şart aşağıdakilerden hangisidir?
Martin Wight’ın uluslararası ilişkiler düşüncesini sınıflandırdığı "Üç Gelenek" (Three Traditions) yaklaşımında, bazı kuramsal yaklaşımlar devletler arasındaki ilişkileri salt güç mücadelesi veya mutlak bir ahlaki birlik üzerinden değil, ortak değerler ve kurallar bütünü üzerinden tanımlar. Wight, bu yaklaşımı çatışmacı güç siyaseti ile evrenselci devrimci yaklaşımlar arasında bir "orta yol" (via media) olarak nitelendirir.
Buna göre; devletlerin egemenliklerini korurken aynı zamanda ortak hukuk ve kurumlar etrafında bir "uluslararası toplum" (societas) oluşturduğunu savunan ve Grotiusçu mirasla ilişkilendirilen gelenek aşağıdakilerden hangisidir?
İngiliz Okulu'nun önde gelen temsilcilerinden Hedley Bull'a göre "Savaş" (War), yıkıcı doğasına rağmen uluslararası toplumun temel (birincil) kurumlarından biri olarak kabul edilir. Bull, savaşın kontrolsüz bir şiddet sarmalı değil, belirli kurallara ve sınırlamalara tabi olan toplumsal bir olgu olduğunu vurgular.
Buna göre, Hedley Bull'un kavramsallaştırmasında "Savaş" kurumunun uluslararası toplum düzeyinde yerine getirdiği temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?
Martin Wight, uluslararası ilişkiler teorisini "Üç Gelenek" (Realizm, Rasyonalizm ve Devrimcilik) üzerinden kurgularken her bir geleneğin uluslararası alanın doğasına ve temel aktörlerine dair farklı ontolojik varsayımlar taşıdığını belirtir.
Wight'ın bu tasnifine göre; uluslararası alanı devletlerin salt güç mücadelesi verdiği çatışmacı bir arena olarak değil, aksine ortak çıkar ve değerlere dayalı, hukuk ve diplomasi kurumlarıyla işleyen bir "uluslararası toplum" (societas) olarak nitelendiren gelenek ve bu geleneğin Wight tarafından temel figürü olarak kabul edilen düşünür aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
İngiliz Okulu (English School) teorisyenlerinden Hedley Bull'a göre 'birincil kurumlar', uluslararası toplumun üyeleri olan devletlerin ortak amaçlarını gerçekleştirmek için başvurdukları yerleşik davranış kalıpları ve kurallardır. Bu kurumlardan biri olan 'Büyük Güçler' (Great Powers), sadece askeri ve ekonomik kapasitenin bir sonucu olarak değil, uluslararası düzenin yönetiminde üstlendikleri belirli roller üzerinden bir 'kurum' olarak nitelendirilir.
Buna göre, İngiliz Okulu perspektifinden 'Büyük Güçler' kurumunun temel işleyiş mantığı aşağıdakilerden hangisidir?
İngiliz Okulu (English School) teorisi içerisinde 'uluslararası toplum'un mahiyeti üzerine yürütülen tartışmalarda; çoğulcu (pluralist) ve dayanışmacı (solidarist) kanatlar arasındaki temel ayrışma noktalarından biri egemenlik kurumunun ahlaki ve hukuki sınırlarıdır. Buna göre, dayanışmacı kanadın uluslararası toplumu 'maksimalist' bir perspektifle ele alırken egemenlik ve insan hakları ilişkisine dair öne sürdüğü temel sav aşağıdakilerden hangisidir?
İngiliz Okulu (English School) yaklaşımına göre, bir grup devletin birbirlerinin kararlarında "hesaba katılması gereken bir faktör" haline geldiği, aralarında stratejik bir etkileşimin bulunduğu ancak henüz bu ilişkileri düzenleyen ortak bir kural ve kurumlar dizisinin oluşmadığı yapısal durum aşağıdakilerden hangisidir?
İngiliz Okulu'nun temel teorisyenlerinden Hedley Bull, uluslararası toplumun "birincil kurumlarını" (primary institutions) düzenin tesis edilmesini sağlayan yerleşik uygulamalar olarak görür. Ancak Bull'a göre bu kurumlar her zaman mükemmel bir uyum içerisinde değildir; zira bir kurumun işlevi, diğer bir kurumun dayandığı temel ilkeyi zayıflatabilir. Özellikle "Büyük Güçler" (Great Powers) kurumunun üstlendiği yönetimsel sorumluluklar ile "Uluslararası Hukuk"un (International Law) üzerine inşa edildiği normatif zemin arasında doğal bir gerilim mevcuttur.
Buna göre, Bull'un kuramsal perspektifinden hareketle, "Büyük Güçler" kurumunun "Uluslararası Hukuk" kurumuyla çelişen ve düzen adına meşrulaştırılan temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Barry Buzan, İngiliz Okulu’nun klasik "birincil kurumlar" (primary institutions) analizini geliştirmiş ve bu kurumları kendi içlerinde yapısal bir hiyerarşiye tabi tutmuştur. Buzan, bu kurumları daha geniş ve kalıcı olan "üst kurumlar" (master institutions) ile onlardan beslenen veya onların özel bir görünümü olan daha dar kapsamlı kurumlar olarak ikiye ayırır.
Buna göre; "egemenlik" veya "diplomasi" gibi üst kurumların aksine, daha spesifik ve tarihsel bir uygulama alanını temsil eden "nükleer caydırıcılık" (nuclear deterrence) kavramı Buzan'ın sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
İngiliz Okulu (English School) teorisyeni Hedley Bull'a göre, uluslararası toplumun temel (birincil) kurumları sadece belli kurallar bütünü değil, aynı zamanda uluslararası düzenin korunmasına hizmet eden işlevsel araçlardır. Bull, bu kurumlardan birini sistemdeki anarşik yapının korunması ve herhangi bir devletin diğer tüm devletler üzerinde mutlak üstünlük (hegemonya) kurmasının engellenmesi amacıyla devletler tarafından ortaklaşa sürdürülen bir pratik olarak tanımlar. Buna göre, Bull tarafından hegemonya karşıtı bir 'kurum' olarak nitelendirilen bu yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Hedley Bull ve Adam Watson gibi İngiliz Okulu düşünürleri tarafından ele alınan "uluslararası toplumun genişlemesi" (expansion of international society) sürecinde, yüzyılda Batı dışı devletlere uygulanan "uygarlık standartı" (standard of civilization), bu devletlerin uluslararası topluma kabulü için bir tür "eşik" görevi görmüştür. Bu tarihsel süreç ve "uygarlık standartı" mekanizması dikkate alındığında, genişleme sürecinin temel karakteristiği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
İngiliz Okulu düşünürleri, özellikle Hedley Bull, uluslararası ilişkilerde "bilimsel" (davranışsalcı) metodolojinin, devletler arasındaki ilişkilerin normatif ve kurumsal derinliğini kavrayamadığını savunur. Bull'a göre, uluslararası yapıyı anlamak ancak tarih, hukuk ve felsefe disiplinlerinin sunduğu yorumlamacı araçlarla mümkündür. Bu metodolojik duruş, Martin Wight'ın "üç gelenek" tasnifindeki Rasyonalist (Grotiusçu) damarın belirginleşmesini sağlayarak özgün bir toplum kavramsallaştırmasına kapı aralar. İngiliz Okulu'nun bu metodolojik perspektifi çerçevesinde, "uluslararası toplum" (international society) kavramını "uluslararası sistem"den (international system) ayıran temel ontolojik fark aşağıdakilerden hangisidir?