Soru

Zorluk: OrtaSelenyum ve İyot Metabolizması

İnsan vücudunda "21. amino asit" olarak tanımlanan selenosisteinin sentezi ve translasyon sırasında protein yapısına katılım mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Selenosistein, normalde bir durdurma kodonu olan UGAUGA'nın, mRNA'nın 3' UTR bölgesindeki SECIS dizisi varlığında yeniden kodlanmasıyla yapıya eklenir.Cevap
  2. B
    Selenosistein-tRNA sentezi, serbest selenosistein amino asidinin spesifik bir tRNA'ya aminoaçil-tRNA sentetaz enzimi ile doğrudan bağlanmasıyla gerçekleşir.
  3. C
    Selenyumun hücre içine alınması, tiroid folikül hücrelerinde iyot transportunu da sağlayan NIS (sodyum-iyodür semporteri) üzerinden gerçekleştirilir.
  4. D
    Selenosistein içeren proteinlerin sentezini yönlendiren SECIS dizisi, ökaryotik mRNA moleküllerinin 5' UTR bölgesinde konumlanmıştır.
  5. E
    Selenyumun biyolojik aktivasyonu ve selenofosfat sentezi, manganez (Mn2+Mn^{2+}) bağımlı tiroid peroksidaz (TPO) enzimi tarafından kontrol edilir.

Cevap

Selenosistein, UGA kodonunun 3' UTR'deki SECIS dizisi aracılığıyla yeniden kodlanmasıyla protein yapısına katılır.
Selenosistein (21. amino asit), translasyon sırasında normalde durdurma kodonu olan UGAUGA kodonunun, mRNA'nın 3' UTR bölgesindeki SECIS dizisi ve ilgili protein faktörleri varlığında yeniden kodlanmasıyla (recoding) sentezlenen proteine dahil edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Selenosistein kodonunu belirle.
Selenosistein (Sec), evrensel genetik kodda durdurma kodonu olan UGAUGA tarafından kodlanır.
Sec, standart amino asitlerden farklı olarak özelleşmiş bir kodlama mekanizması kullanır.
2
Yeniden kodlama mekanizmasını analiz et.
mRNA'nın 3' UTR bölgesindeki SECIS (Selenocysteine Insertion Sequence) dizisi, ribozomun UGAUGA kodonunu durdurma sinyali yerine Sec ekleme sinyali olarak okumasını sağlar.
Bu yapısal ilmek (loop), SBP2 proteinini ve eEFSec faktörünü bağlayarak Sec-tRNA'nın ribozoma gelmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Selenosistein Sentezi ve Katılımı (SECIS/UGA)

Daha Fazla Pratik

SBP2 (SECIS Binding Protein 2) defektlerinin neden olduğu multisistemik selenoprotein eksikliklerini ve tiroid fonksiyon testlerindeki anormallikleri inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla