Soru

Zorluk: ZorGenel Viroloji

Virüslerin replikasyon döngüsünde 'olgunlaşma' (matürasyon) aşaması, yeni sentezlenen viral poliproteinlerin fonksiyonel yapısal birimlere ayrılması ve virionun infektivite kazanması için kritik bir basamaktır. Pek çok virüs ailesinde bu süreç hücre içi montaj (assembly) sırasında veya tomurcuklanma esnasında tamamlanırken, bazı virüslerde virionun biyolojik olarak aktif hale gelebilmesi için hücreden salınım (release) sonrası ek bir proteolitik süreç gereklidir.

Buna göre, 'olgunlaşmamış' (immature) formda hücreden salınan ve ancak salınım sonrasında viral proteaz aktivitesiyle infektif hale gelen virüs aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Poliovirüs
  2. B
    İnfluenza virüsü
  3. C
    Herpes simpleks virüsü
  4. HIV (İnsan İmmünyetmezlik Virüsü)Cevap
  5. E
    Kuduz virüsü

Cevap

HIV (İnsan İmmünyetmezlik Virüsü), hücreden ayrıldıktan sonra virion içi proteaz aktivitesi ile olgunlaşan tipik bir örnektir.
Doğru seçenek HIV (İnsan İmmünyetmezlik Virüsü) olmalıdır. Retroviridae ailesindeki virüsler, hücre membranından tomurcuklanırken yapısal proteinleri (Gag) ve enzimleri (Gag-Pol) uzun poliprotein zincirleri halindedir. Virüs hücreden ayrıldıktan sonra, virion içinde hapsolmuş olan viral proteaz enzimi bu zincirleri keserek fonksiyonel proteinleri (kapsid, matriks, nükleokapsid ve enzimler) serbest bırakır. Bu süreç, virüsün morfolojik olarak değişmesine (konik çekirdek oluşumu) ve yeni bir hücreyi enfekte edebilecek yeteneği (infektivite) kazanmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Viral replikasyonun son evresi olan montaj, tomurcuklanma ve olgunlaşma (matürasyon) süreçleri analiz edilir.
Çoğu virüsün hücre içindeyken veya hücreden çıkarken olgunlaştığı saptanır.
Genel viroloji prensiplerine göre yapısal proteinlerin doğru dizilimi genellikle montaj aşamasında tamamlanır.
2
Retrovirüslerin (özellikle HIV) tomurcuklanma mekanizması incelenir.
HIV'in hücreden ayrıldığı anda gag proteinlerinin radyal dizilimli olduğu ve virionun henüz infektif olmadığı (immature) görülür.
Retroviral proteaz enzimi, virüs konak hücreden fiziksel olarak ayrılana kadar tam aktivite göstermez.
3
Salınım sonrası gerçekleşen proteolitik kesim süreci değerlendirilir.
Viral proteazın gag ve gag-pol poliproteinlerini keserek konik nükleokapsidi oluşturması sonucu 'olgun virion' yapısı ortaya çıkar.
Bu ekstraselüler matürasyon, HIV'in yaşam döngüsündeki en karakteristik ve farmakolojik olarak (proteaz inhibitörleri ile) hedeflenebilir aşamalardan biridir.

Anahtar Kavram

HIV gibi bazı retrovirüslerde, virionun infektivite kazanması için gerekli olan proteolitik olgunlaşma süreci (maturation), virüs hücreden tomurcuklanıp ayrıldıktan sonra gerçekleşir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla