Soru

Zorluk: ZorProteinlerin Sindirimi ve Absorpsiyonu

Besinlerle alınan proteinlerin gastrointestinal sistemdeki sindirimi; gastrik fazda başlayan, ince bağırsak lümeninde pankreatik enzimler ve fırçamsı kenar peptidazları ile devam eden, kompleks bir hormonal regülasyonun eşlik ettiği dinamik bir süreçtir. Bu sürecin regülasyonu ve görev alan enzimlerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Duodenal lümene geçen peptonlar ve amino asitler, I hücrelerinden kolesistokinin (CCK) salınımını uyarır.
  2. B
    Sekretin, duodenal pH düştüğünde S hücrelerinden salınarak pankreastan bikarbonat zengin sıvının salgılanmasını sağlar.
  3. C
    CCK, pankreas asiner hücrelerindeki reseptörlerine bağlanarak proteolitik zimojenlerin lümene salınımını tetikler.
  4. Enteropeptidaz; sekretin etkisiyle pankreatik duktal hücrelerden salgılanan ve tripsinojeni aktive eden bir eksopeptidazdır.Cevap
  5. E
    Aktif tripsin, lümendeki Monitor peptid ve CCK-serbestleştirici faktörü hidrolize ederek CCK salınımını baskılar.

Cevap

Enteropeptidazın sekretin etkisiyle pankreatik kanallardan salgılanan bir eksopeptidaz olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü enteropeptidaz (enterokinaz), sekretin etkisiyle pankreastan salgılanan bir eksopeptidaz değil; duodenal mukozadaki enterositler tarafından üretilen ve tripsinojeni Val(Asp)4LysVal-(Asp)_4-Lys ve IleValGlyIle-Val-Gly arasındaki bağı kopararak aktif tripsine dönüştüren bir endopeptidazdır. Kaynağı pankreas değil, ince bağırsaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hormonal regülasyonun değerlendirilmesi
CCK (peptonlarca uyarılır, asiner hücrelerden enzim salatır) ve Sekretin (asitçe uyarılır, bikarbonat salatır) mekanizmalarının doğruluğu onaylanır.
Protein sindiriminin başlaması için pankreatik sekresyonların kontrolü şarttır.
2
Enteropeptidaz enziminin özelliklerinin incelenmesi
Enteropeptidazın duodenal enterositlerin fırçamsı kenarında (mukozasında) bulunduğu ve tripsinojeni içindeki spesifik bir bağı kopararak (endopeptidaz aktivitesi) aktive ettiği saptanır.
Enzimin kaynağı ve etki mekanizması (endopeptidaz vs eksopeptidaz) ayrımı yapılır.
3
Negatif feedback mekanizmasının kontrolü
Lümendeki serbest tripsin miktarının artmasıyla CCK-salgılatıcı faktörlerin yıkıldığı ve bu sayede gereksiz enzim üretiminin önlendiği (feedback) doğrulanır.
Sistemin homeostazisini sağlayan ileri düzey düzenleme basamağı analiz edilir.

Anahtar Kavram

Protein sindiriminde hormonal kontrol ve enteropeptidazın anahtar rolü
Bu soruyu puanla