Epitel hücrelerinin apikal yüzey özelleşmeleri ve hücreler arası bağlantı komplekslerinin moleküler organizasyonu dikkate alındığında, yapı-fonksiyon ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Aksonem yapısındaki silyaların (cilia) hareketini sağlayan dış ve iç dynein kollarındaki mutasyonlar, Kartagener sendromu tablosunda izlenen mukosiliyer klirens bozukluğuna yol açarken; mikrovillusların merkezinde bulunan aktin filamentlerinin organizasyonu villin ve fimbrin gibi proteinler tarafından düzenlenir.Cevap
- BMikrovilluslar ve stereosilyalar merkezlerinde düzeninde dizilmiş mikrotübül demetleri içerirken, silyaların yapısında bulunan aktin filamentleri hücrenin terminal web (terminal ağ) yapısına tutunarak stabilizasyon sağlar.
- CZonula occludens (sıkı bağlantı), hücreler arası sızdırmazlığı sağlamak için sitoplazmik tarafta keratin ara filamentlerine tutunurken; zonula adherens bağlantısında E-kadherin molekülleri mikrotübüller ile etkileşime girer.
- DYalancı çok katlı prizmatik epitel tipik olarak ince bağırsak lümeninde emilim yüzeyini artırmak için stereosilya içerirken; silyalı basit prizmatik epitel sadece solunum yollarında partikül taşınmasında görev alır.
- EBazal lamina yapısında bulunan tip IV kollajen ve laminin molekülleri, epitel hücrelerinin apikal yüzeyindeki bağlantı komplekslerinin (terminal bar) temel bileşenlerini oluşturarak apikal sızdırmazlığı sağlar.
Cevap
Silyaların hareketini sağlayan aksonem yapısındaki dynein kollarındaki mutasyonlar Kartagener sendromuna neden olurken, mikrovilluslar aktin filamentleri ve bunları düzenleyen villin/fimbrin proteinlerinden oluşur.
Doğru seçenek, silyaların hareket mekanizmasındaki temel protein olan dynein mutasyonunun Kartagener sendromuna (primer siliyer diskinezi) yol açtığını ve mikrovillusların yapısal iskeletinin aktin filamentleri ile villin/fimbrin gibi yardımcı proteinlerden oluştuğunu doğru bir şekilde tanımlamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Silyalar mikrotübül ve dynein tabanlı hareketli yapılardır; mikrovilluslar ise aktin tabanlı hareketsiz emilim yüzeyleridir.