Soru

Zorluk: Çok zorPeptik Ülser Hastalığı ve Cerrahi Komplikasyonları

68 yaşında kadın hasta, yıllardır devam eden epigastrik ağrı ve son bir haftadır her yemekten sonra tekrarlayan, safrasız kusma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları, cilt turgor-tonusunda azalma ve üst kadranda "succussion splash" saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum Na+:132 mEq/LNa^+: 132 \text{ mEq/L}, K+:2.8 mEq/LK^+: 2.8 \text{ mEq/L}, Cl:82 mEq/LCl^-: 82 \text{ mEq/L}, HCO3:36 mEq/LHCO_3^-: 36 \text{ mEq/L} ve arter kan gazında pH:7.55pH: 7.55 ölçülüyor. İdrar tetkikinde idrar pHpH'ının 5.25.2 (asidik) olduğu saptanıyor.

Bu hastada saptanan idrar pHpH değerinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sistemik alkalozun renal kompansasyonu amacıyla proksimal tübülde hidrojen geri emiliminin artması
  2. B
    Hipokloremi nedeniyle distal tübüle ulaşan anyon yükünün azalması sonucu, klorun yerini hidrojen iyonlarının alması
  3. Hipovolemiye bağlı artan aldosteron etkisiyle distal tübülde sodyum geri emilimi yapılırken, hipokalemi nedeniyle potasyum yerine hidrojen iyonlarının atılmasıCevap
  4. D
    Proksimal tübülde bikarbonat taşıyıcı sistemlerinin (NBCe1) doygunluğa ulaşması sonucu lümen içi asit salınımının artması
  5. E
    Renal perfüzyonun kritik seviyenin altına düşmesi sonucu gelişen akut tübüler nekrozun tübüler sekresyon dengesini bozması

Cevap

Hipovolemiye bağlı artan aldosteron etkisiyle distal tübülde sodyum geri emilimi yapılırken, potasyum eksikliği nedeniyle hidrojen iyonlarının sekrete edilmesi sonucunda asidik idrar oluşur.
Vakada görülen klinik tablo 'Hipokalemik Hipokloremik Metabolik Alkaloz'dur. Mide çıkış obstrüksiyonu (pilor stenozu) sonucu kusmalarla H+H^+ ve ClCl^- kaybedilir. Sıvı kaybı RAAS'ı uyararak aldosteronu artırır. Aldosteron sodyumu tutmak isterken karşılığında K+K^+ veya H+H^+ atmalıdır. Plazmada K+K^+ düşük olduğu için vücut K+K^+ saklar ve H+H^+ atar. Bu durum sistemik alkalozda beklenen alkali idrar yerine asidik idrar çıkışına (paradoksal asidüri) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Pilor stenozuna (gastric outlet obstruction) bağlı safrasız kusma saptandı.
Mide içeriğinin kaybı; hidrojen, klor, potasyum ve sıvı kaybına yol açarak hipokloremi, hipokalemi ve metabolik alkaloz tablosu oluşturur.
2
Renal yanıtı değerlendir
Dehidratasyon nedeniyle renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi (RAAS) aktive olur.
Vücut, plazma hacmini korumak amacıyla distal tübülde aldosteron aracılığıyla sodyumu geri emmeye başlar.
3
Distal tübül iyon değişimini incele
Sodyum geri emilirken elektriksel dengeyi sağlamak için potasyum veya hidrojen atılması gerekir; ancak ağır hipokalemi nedeniyle potasyum korunur ve hidrojen atılır.
Hipokalemik hastalarda böbrek potasyumu saklamak zorunda kaldığı için, aldosteronun sodyum tutma isteğine hidrojen salgılayarak yanıt verir. Bu durum sistemik alkaloz olmasına rağmen idrarın asidik olmasına (paradoksal asidüri) neden olur.

Anahtar Kavram

Paradoksal Asidüri ve Metabolik Alkaloz Mekanizması
Bu soruyu puanla