Merkezi sinir sistemi histolojisindeki kortikal organizasyonlar ve bu bölgelerde bulunan spesifik nöron tiplerinin fonksiyonel bağlantıları incelendiğinde; serebral korteksin motor alanları ile serebellar korteks yapılarının karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Serebellar kortekste bulunan Purkinje hücreleri korteksin tek efferent yolu olup inhibitör (GABAerjik) karakterdeyken; serebral korteksin tabakasındaki dev piramidal (Betz) hücreleri kortikospinal yolun ana eksitatör (glutamaterjik) çıktılarını oluşturur.Cevap
- BSerebral korteksin tabakasında yoğunlaşan granül hücreleri ile serebellar korteksin stratum granulare tabakasındaki nöronlar, her iki bölgede de afferent talamik liflerin sonlandığı temel inhibitör internöron grubudur.
- CSerebellar korteksin stratum moleculare tabakasında bulunan sepet (basket) hücreleri Purkinje hücrelerini eksite ederek motor kontrolü sağlarken; serebral korteksteki benzer hücreler piramidal nöronlar üzerinde inhibitör etki gösterir.
- DTırmanıcı lifler (climbing fibers) serebellar korteksteki granül hücreleri üzerinden Purkinje hücrelerini dolaylı olarak uyarırken; talamokortikal afferentler serebral korteksteki Betz hücrelerini doğrudan uyarır.
- ESerebral korteksteki Betz hücreleri ile serebellar korteksteki Purkinje hücreleri, her iki yapıda da en dışta yer alan stratum moleculare tabakasında konumlanarak somatosensöriyel verilerin ilk analizini gerçekleştirir.
Cevap
Serebellar Purkinje hücrelerinin inhibitör karakterde olması ve serebral Betz hücrelerinin eksitatör karakterde olması ifadesi doğrudur.
Serebellar korteksin tek efferent nöronu olan Purkinje hücreleri GABAerjik sinapslar yaparak derin serebellar çekirdekler üzerinde inhibitör bir kontrol sağlar. Buna karşılık, serebral korteksin motor bölgelerinde ( tabaka) bulunan dev piramidal (Betz) hücreleri, aksonları aracılığıyla kortikospinal yolu oluşturur ve motor nöronlar üzerinde eksitatör (glutamaterjik) etki gösterir. Bu zıtlık, beyin ve beyincik arasındaki temel fonksiyonel farklardan biridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kortikal Efferent Organizasyonu ve Nörotransmitter Farklılıkları