45 yaşında, 10 yıldır Romatoid Artrit (RA) tanısıyla takip edilen bir hastanın rutin kontr… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

45 yaşında, 10 yıldır Romatoid Artrit ( $RA$ ) tanısıyla takip edilen bir hastanın rutin kontrollerinde halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleri olduğu öğreniliyor. Hastanın yapılan laboratuvar incelemelerinde şu sonuçlar saptanıyor:

Tetkik	Sonuç	Referans Aralık
Hemoglobin	$9.5 \, g/dL$	$12 - 16$
$MCV$	$76 \, fL$	$80 - 100$
Serum Demiri	$25 \, \mu g/dL$	$60 - 170$
$TDBK$	$210 \, \mu g/dL$	$250 - 450$
Ferritin	$380 \, ng/mL$	$15 - 150$

Bu laboratuvar bulguları ve klinik tablo dikkate alındığında, aneminin patofizyolojisinden sorumlu olan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

İnterlökin-6 ( $IL-6$ ) artışına sekonder hepatositlerden salınan hepsisidinin, bazolateral membranlardaki ferroportini internalize ederek yıkmasıCevap
B
Demir eksikliğine bağlı olarak karaciğerde transferrin sentezinin indüklenmesi ve demir bağlama kapasitesinin artması
C
Diyetle alınan $Fe^{3+}$ formundaki demirin, duodenum apikal membranındaki $DMT1$ taşıyıcısı ile emiliminin bozulması
D
Seruloplazmin aktivite eksikliğine bağlı olarak makrofajlardan salınan $Fe^{2+}$ 'nin $Fe^{3+}$ 'e oksitlenememesi ve transferrine bağlanamaması
E
Demir düzenleyici proteinlerin ( $IRP$ ), ferritin $mRNA$ 'sının 5' ucundaki demir duyarlı elemente ( $IRE$ ) bağlanarak ferritin sentezini inhibe etmesi

Cevap

İnterlökin-6 (

IL-6

) artışına sekonder hepatositlerden salınan hepsisidinin, bazolateral membranlardaki ferroportini internalize ederek yıkması

Romatoid Artrit hastasında görülen düşük serum demiri, düşük

TDBK

ve yüksek ferritin tablosu Kronik Hastalık Anemisi'ni (

KHA

) yansıtır.

KHA

'da temel mekanizma, inflamatuar sitokinlerin (başta

IL-6

) karaciğerden hepsisidin sentezini artırmasıdır. Hepsisidin, makrofajlar ve enterositlerin bazolateral membranındaki demir dışa aktarım kanalı olan ferroportine bağlanarak onu hücre içine çeker (internalizasyon) ve lizozomlarda yıkımına neden olur. Sonuçta demir makrofajlarda hapsolur ve plazmaya verilemez.

Adım Adım Çözüm

Laboratuvar verilerini analiz et

Düşük serum demiri, düşük

TDBK

ve yüksek ferritin saptandı.

Düşük demir ve düşük

TDBK

kombinasyonu, yüksek ferritin ile birlikte görüldüğünde tipik olarak 'Kronik Hastalık Anemisi'ni işaret eder (

DEA

'da

TDBK

yüksek, ferritin düşüktür).

Klinik tablo ile tanı koy

Romatoid Artrit tanısı ile birleşince 'Kronik Hastalık Anemisi' (İnflamasyon Anemisi) tanısı kesinleşir.

Kronik inflamatuar hastalıklar, demirin kullanımını engelleyen sitokinlerin salınımına neden olur.

Patofizyolojik moleküler mekanizmayı belirle

IL-6

→ Hepsisidin ↑ → Ferroportin ↓ mekanizması.

Hepsisidin, vücut demir homeostazının ana düzenleyicisidir. İnflamasyonda artar ve demirin hücre dışına çıkışını sağlayan tek kanal olan ferroportini yıkarak demir sekestrasyonuna (makrofajlarda hapsolma) neden olur.

Anahtar Kavram

Hepsisidin-Ferroportin Aksı ve Kronik Hastalık Anemisi

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru