Soru

Zorluk: ZorKollajen Sentezi ve Yapısı

Kollajen biyosentezi sürecinde polipeptid zincirlerinin sentezinden başlayarak olgun kollajen liflerinin oluşumuna kadar geçen evreler dikkate alındığında, gerçekleşen modifikasyonlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hidroksilasyon işlemi, polipeptid zincirleri henüz üçlü sarmal yapısını oluşturmadan önce granüllü endoplazmik retikulumda tamamlanmalıdır.
  2. B
    Üçlü sarmal (triple helix) oluşumu, polipeptid zincirinin karboksi (C) terminalinden başlayarak amino (N) terminaline doğru bir fermuar mekanizmasıyla ilerler.
  3. Glikozilasyon modifikasyonu, pro-alfa zincirlerindeki hidroksilizin kalıntılarına şeker birimlerinin eklenmesiyle hücre dışı matrikste gerçekleşir.Cevap
  4. D
    Lizil oksidaz enzimi, bakır kofaktörü aracılığıyla tropokollajen birimleri arasında kovalent çapraz bağlar kurarak liflerin mekanik direncini artırır.
  5. E
    Sarmalın merkezinde yer alan her üç pozisyondan birindeki glisin kalıntıları, sahip oldukları küçük yan zincir sayesinde yapının sıkıca paketlenmesine olanak tanır.

Cevap

Glikozilasyon modifikasyonunun hücre dışı matrikste gerçekleştiğini belirten ifade yanlıştır; bu süreç hücre içinde (endoplazmik retikulum ve Golgi) tamamlanır.
Glikozilasyon modifikasyonu (hidroksilizin kalıntılarına glukoz veya galaktoz eklenmesi), pro-α\alpha zincirleri granüllü endoplazmik retikulumdan Golgi cihazına taşınırken gerçekleşen bir hücre içi basamaktır. Hücre dışı matrikste ise propeptidlerin kesilmesi ve kovalent çapraz bağların (cross-linking) oluşumu gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Hücre içi ve hücre dışı basamakların ayrımı
Glikozilasyonun intraselüler bir süreç olduğu saptandı.
Kollajen sentezinde hidroksilasyon, glikozilasyon ve üçlü sarmal oluşumu hücre içinde gerçekleşir.
2
Kofaktör ve enzim eşleştirmesinin kontrolü
Lizil oksidazın bakır bağımlı olduğu doğrulandı.
Çapraz bağ oluşumu (cross-linking) hücre dışında bakır bağımlı lizil oksidaz ile başlar.
3
Sentez yönünün analizi
Üçlü sarmalın C-terminalinden başladığı onaylandı.
Disülfit bağları C-terminalinde kurularak zincirleri hizalar ve sarmal N-ucuna doğru ilerler.

Anahtar Kavram

Kollajen sentezinde post-translasyonel modifikasyonların (hidroksilasyon, glikozilasyon) hücresel lokasyonu ve üçlü sarmal oluşum mekanizması.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla