Adrenal kortekste steroid hormon sentezi; kolesterolün mitokondri iç membranına taşınması … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Adrenal kortekste steroid hormon sentezi; kolesterolün mitokondri iç membranına taşınması (StAR) ve ardından pregnenolona dönüşümü ( $CYP11A1$ ) ile tetiklenen hız kısıtlayıcı basamakla başlar. Bu süreci takip eden reaksiyonlarda görev alan bir enzimin kalıtsal eksikliği olan bir hastada; plazma renin aktivitesinin baskılandığı, hipokalemi ve hipertansiyon geliştiği, kadın hastalarda ise virilizasyon (erkeksileşme) bulgularının saptandığı gözlenmiştir.

Bu klinik tabloya yol açan ve hem kortizol hem de kortikosteron sentez yolaklarında ortak olarak görev yapan enzim aşağıdakilerden hangisidir?

$11\beta$ -hidroksilaz ( $CYP11B1$ )Cevap
B
$21$ -hidroksilaz ( $CYP21A2$ )
C
$17\alpha$ -hidroksilaz ( $CYP17A1$ )
D
Kolesterol yan zincir koparıcı enzim ( $CYP11A1$ )
E
$3\beta$ -hidroksisteroid dehidrogenaz

Cevap

Hipertansiyon, hipokalemi ve virilizasyonun birlikte görüldüğü klinik tabloya neden olan enzim

11\beta

-hidroksilaz (

CYP11B1

) eksikliğidir.

Doğru yanıt olan

11\beta

-hidroksilaz eksikliğinde, mineralokortikoid aktivitesi güçlü olan 11-deoksikortikosteron (DOC) birikir. Bu durum sodyum tutulumuna ve potasyum kaybına yol açarak hipertansiyon ve hipokalemiye neden olur. Aynı zamanda kortizol sentezi yapılamadığı için artan ACTH, steroidogenezi androjen yolağına kaydırarak kadınlarda virilizasyona ve erkeklerde erken puberteye yol açar.

Adım Adım Çözüm

Klinik bulguları analiz et.

Hastada hipertansiyon ve hipokalemi olması, mineralokortikoid etkili bir molekülün (DOC gibi) biriktiğini gösterir. Virilizasyon ise androjenlerin arttığını işaret eder.

Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) tiplerini ayırt etmek için BP (kan basıncı) ve virilizasyon durumu en önemli kriterlerdir.

Enzim bloklarının sonuçlarını karşılaştır.

21-OH eksikliğinde tansiyon düşüktür. 17-OH eksikliğinde tansiyon yüksektir ama virilizasyon yoktur. 11-OH eksikliğinde ise hem tansiyon yüksek hem virilizasyon vardır.

11-beta-hidroksilaz, 11-deoksikortikosteronun (DOC) kortikosterona dönüşümünü sağlar; blokajda biriken DOC mineralokortikoid reseptörlerini uyararak hipertansiyon yapar.

Enzimin metabolik yolağını doğrula.

11-beta-hidroksilaz enzimi, hem kortizol (glukokortikoid) hem de mineralokortikoid sentez yolaklarının son basamaklarında görev alan ortak bir enzimdir.

Soruda belirtilen 'her iki yolağın ortak basamağı' ifadesi bu enzimi tanımlamaktadır.

Anahtar Kavram

Konjenital Adrenal Hiperplazi tiplerinde hipertansiyon ve virilizasyonun ayırıcı tanısı.

Daha Fazla Pratik

Farklı enzim eksikliklerinde biriken öncül maddelerin (örneğin 17-OH progesteron) idrar ve plazma analizlerini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru