Yüksek karbonhidratlı bir diyet sonrası karaciğerde gerçekleşen de novo yağ asidi sentezin… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Yüksek karbonhidratlı bir diyet sonrası karaciğerde gerçekleşen de novo yağ asidi sentezinin (lipogenez) regülasyonu ve bu sürecin yağ asidi oksidasyonu ile koordinasyonu hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnsülin etkisiyle aktifleşen Protein Fosfataz 2A, Asetil- $CoA$ Karboksilaz ( $ACC$ ) enzimini defosforile ederek aktif polimer formun oluşumunu indükler; sentezlenen malonil- $CoA$ ise Karnitin Palmitoil Transferaz-I ( $CPT$ - $I$ ) aktivitesini baskılar.Cevap
B
Glukagon ve epinefrin etkisiyle aktifleşen $AMP$ -bağımlı protein kinaz ( $AMPK$ ), Asetil- $CoA$ Karboksilaz'ı fosforile ederek enzimin sitrat varlığında bile polimerize olmasını ve aktifleşmesini sağlar.
C
Yağ asidi sentaz ( $FAS$ ) kompleksinin indirgenme basamaklarında ihtiyaç duyduğu indirgeyici güç, sadece Pentoz Fosfat Yolu ( $PPY$ ) üzerinden sağlanan $NADH$ ile karşılanır.
D
Sitozolik $ATP$ -sitrat liyaz, mitokondriyal sitrat miktarındaki artışa paralel olarak yağ asidi sentezini yavaşlatmak amacıyla palmitoil- $CoA$ tarafından allosterik olarak aktiflenir.
E
Asetil- $CoA$ Karboksilaz enzimi, asetil- $CoA$ 'dan malonil- $CoA$ sentezi sırasında kofaktör olarak piridoksal fosfat ( $PLP$ ) kullanır ve reaksiyon ekzergonik olduğu için $ATP$ tüketmez.

Cevap

İnsülinin Protein Fosfataz 2A üzerinden ACC'yi defosforile ederek aktif polimer formuna dönüştürdüğü ve oluşan malonil-CoA'nın CPT-I'i inhibe ettiği seçenek doğrudur.

Doğru ifade, lipogenezin hormonal aktivasyon mekanizmasını (insülin -> PP2A -> defosforilasyon) ve sentez ürününün (malonil-CoA) yıkım sürecini (beta-oksidasyon) nasıl koordine ettiğini tam olarak açıklar. İnsülin etkisiyle ACC'nin aktif polimer formuna geçmesi hızı artırırken, üretilen malonil-CoA'nın CPT-I üzerindeki inhibitör etkisi yeni sentezlenen yağ asitlerinin mitokondriye girip hemen yıkılmasını önler.

Adım Adım Çözüm

Asetil-CoA Karboksilaz (ACC) regülasyonunun belirlenmesi

ACC, lipogenezin hız kısıtlayıcı basamağıdır. İnsülin/Glukagon oranı ve enerji yükü (

ATP/AMP

) tarafından kontrol edilir.

Hücrenin enerji durumuna göre sentezin başlatılıp başlatılmayacağına karar verilir.

Hormonal ve kovalent modifikasyonun analizi

İnsülin, Protein Fosfataz 2A'yı uyararak ACC'yi defosforile eder. Defosforile ACC, sitrat varlığında polimerleşerek aktifleşir.

Kovalent modifikasyon (fosforilasyon durumu), enzimin allosterik duyarlılığını ve yapısal formunu değiştirir.

Ürünlerin katabolizma üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

ACC aktivitesi sonucu artan malonil-

CoA

, mitokondriyal yağ asidi giriş kapısı olan

CPT

I

'i inhibe eder.

Bu durum, aynı anda hem yağ sentezinin hem de yıkımının gerçekleşmesini engelleyen (futil döngü önleyici) bir kontrol mekanizmasıdır.

Anahtar Kavram

Hücrede yağ asidi sentezi ve yıkımı, malonil-

CoA

seviyeleri üzerinden resiprokal (zıt yönlü) olarak kontrol edilir.

Daha Fazla Pratik

ACC enziminin polimerizasyon durumunun (dimer vs polimer) allosterik regülatörlerle ilişkisini detaylı inceleyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru