Ökaryotik hücrelerde transkripsiyonun sonlanması, mRNA öncülünün poliadenilasyon sinyal di… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Ökaryotik hücrelerde transkripsiyonun sonlanması, $mRNA$ öncülünün poliadenilasyon sinyal dizisi ( $AAUAAA$ ) sentezlendikten sonra kesilmesiyle yakından ilişkilidir. Bu süreçte öne çıkan "Torpido Modeli"ne ( $Torpedo$ $Model$ ) göre, transkripsiyonun fiziksel olarak sonlandırılmasını ve $RNA$ polimeraz $II$ 'nin kalıptan ayrılmasını sağlayan temel olay aşağıdakilerden hangisidir?

$5' \rightarrow 3'$ ekzonükleaz aktivitesine sahip $Xrn2$ ( $RAT1$ ) enziminin, kesilen RNA ucundan başlayarak polimerazı yakalayıp yerinden çıkarmasıCevap
B
$RNA$ polimeraz $II$ 'nin C-terminal domainindeki ( $CTD$ ) tüm serin kalıntılarının defosforile olmasıyla enzimin afinitesini kaybetmesi
C
$CPSF$ ( $cleavage$ $and$ $polyadenylation$ $specificity$ $factor$ ) kompleksinin doğrudan helikaz aktivitesi göstererek hibrit yapıyı çözmesi
D
$Rho$ faktörünün $mRNA$ üzerindeki $rut$ dizilerine bağlanarak polimerazı transkripsiyon balonundan çekip çıkarması

Cevap

Transkripsiyonun sonlanması,

5' \rightarrow 3'

ekzonükleaz aktivitesine sahip

Xrn2

(

RAT1

) enziminin polimerazı kalıptan ayırmasıyla gerçekleşir.

Torpido modeline göre, ökaryotik transkripsiyonun sonlanması için

mRNA

kesildikten sonra polimeraza bağlı kalan RNA parçasının

Xrn2

(

5' \rightarrow 3'

ekzonükleaz) tarafından hızla yıkılması gerekir. Bu yıkım işlemi polimeraza ulaştığında, enzim bir torpido gibi polimerazı DNA kalıbından söker.

Adım Adım Çözüm

Poliadenilasyon sinyalinin sentezlenmesi

AAUAAA

dizisi sentezlenir.

Bu dizi, transkripsiyonun sonlanması ve mRNA işlenmesi için gerekli sinyali sağlar.

mRNA

öncülünün kesilmesi

mRNA

serbest kalır, ancak

RNA

polimeraz senteze devam eder.

CPSF

CstF

faktörleri RNA'yı keser; polimerazın arkasında ucu açık bir RNA parçası kalır.

Xrn2

ekzonükleazının yüklenmesi

Enzim açıkta kalan

5'

ucuna bağlanır.

Xrn2

, serbest kalan

5'

fosfat ucunu tanır ve

5' \rightarrow 3'

yönünde sindirime başlar.

Polimerazın DNA'dan ayrılması (Torpido etkisi)

Transkripsiyon sonlanır.

Xrn2

polimeraza yetiştiğinde, polimerazın kalıba olan tutunmasını bozarak onu DNA'dan ayırır.

Anahtar Kavram

Torpido Modeli (Xrn2/RAT1 mekanizması)

İpuçları

Ökaryotlarda transkripsiyon sonlanması için mRNA'nın bir noktadan kesilmesi şarttır.

Kesimden sonra polimeraz durmaz, arkasındaki RNA ucu 'korumasız' (5' cap içermeyen) kalır.

Korumasız 5' ucundan başlayarak RNA'yı kemiren bir enzim, polimeraza yetiştiğinde onu yerinden sarsar.

Daha Fazla Pratik

Ökaryotik RNA polimeraz I ve III'ün sonlanma mekanizmalarını Pol II ile karşılaştırarak çalışın.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru