Soru

Zorluk: Ortaİdrar Konsantrasyonu ve Zıt Akım Mekanizması

Aşırı su alımı (su diürezi) durumunda böbreğin idrarı konsantre etme yeteneğinin azalmasına katkıda bulunan, medüller interstisyel hiperozmolaritenin düşmesiyle ilişkili temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Antidiüretik hormon (ADHADH) eksikliğine bağlı olarak medüller toplayıcı kanallardan üre geri emiliminin azalması ve üre devir daiminin bozulmasıCevap
  2. B
    Vasa recta kan akım hızının aşırı azalmasıyla solütlerin medullada hapsolması ve ozmolaritenin normalden çok daha fazla artması
  3. C
    Henle kulbunun çıkan kalın kolunda bulunan sodyum-potasyum-2 klorür (NKCC2NKCC2) taşıyıcısının doğrudan inhibe edilmesi
  4. D
    Proksimal tübülde suyun geri emiliminin artması sonucu tübüler sıvının aşırı seyreltilerek medullaya ulaşması
  5. E
    Vasa rectaların 'zıt akım değiştirici' (exchanger) fonksiyonunu kaybederek 'zıt akım çoğaltıcı' (multiplier) olarak çalışmaya başlaması

Cevap

Antidiüretik hormon (ADHADH) eksikliğine bağlı olarak medüller toplayıcı kanallardan üre geri emiliminin azalması ve üre devir daiminin bozulması
Doğru cevap olan ifadeye göre, ADH eksikliğinde medüller toplayıcı kanallardan üre geri emilimi durur. Normalde ADH, bu bölgedeki üre taşıyıcılarını aktive ederek ürenin medüller interstisyuma geçmesini ve orada birikerek ozmotik gradiyente katkıda bulunmasını (yaklaşık %50 oranında) sağlar. Su diürezinde ADH baskılandığı için üre interstisyumda hapsedilemez ve idrarla atılır, bu da gradiyenti zayıflatır.

Adım Adım Çözüm

1
ADH'nin üre üzerindeki etkisini hatırla
ADH, medüller toplayıcı kanallardaki UT-A1 ve UT-A3 üre transportörlerini uyarır.
Üre devir daimi (recycling), medüller hiperozmolaritenin yaklaşık %40-50'sini oluşturur.
2
Su diürezi (su alımı) durumundaki hormonal yanıtı analiz et
Plazma ozmolaritesi düştüğü için ADH salınımı baskılanır.
Vücut fazla suyu atmak için toplayıcı kanalların suya ve üreye geçirgenliğini azaltır.
3
ADH eksikliğinin interstisyel gradiyente etkisini değerlendir
Üre interstisyumda birikemez ve idrarla atılır; bu da medüller interstisyum ozmolaritesini düşürür (washout etkisiyle de birleşerek).
Gradiyent zayıfladığı için idrarın konsantre edilme kapasitesi düşer.

Anahtar Kavram

Medüller interstisyel ozmotik gradiyentin yaklaşık yarısı üre devir daimi ile sağlanır ve bu süreç ADH'ye bağımlıdır.
Bu soruyu puanla