Soru

Zorluk: OrtaMikrosirkülasyon ve Kapiller Tipleri

Vücutta kan-beyin bariyeri (KBBKBB) gibi yapısal olarak kısıtlı geçirgenliğe sahip bölgelerde sürekli kapillerler bulunurken; beyin omurilik sıvısının (BOSBOS) üretildiği koroid pleksuslar ile gözde aköz hümörün üretildiği siliyer cisimciklerde yüksek madde değişimine izin veren kapillerler bulunur. Buna göre, koroid pleksus ve siliyer cisimciklerde bulunan kapillerlerin tipik ultrastrüktürel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Endotel hücreleri arasında sıkı bağlantıların (zonula occludens) tamamen bulunmaması
  2. B
    Endotel bazal laminasının yer yer kesintili veya eksik olması
  3. Endotel sitoplazmasında ince bir diyaframla kaplı pencerelerin (fenestra) bulunmasıCevap
  4. D
    Endotel hücrelerinin uzun eksenli 'stave cells' morfolojisinde dizilmesi
  5. E
    Kapiller lümen çapının 3040μm30-40 \mu m gibi geniş ve düzensiz bir yapıda olması

Cevap

Koroid pleksus ve siliyer cisimciklerdeki kapillerler, endotel sitoplazmasında ince bir diyaframla kaplı pencereler (fenestra) barındıran pencereli (fenestralı) kapiller tipindedir.
Doğru yanıt olan seçenek, pencereli kapillerlerin temel ultrastrüktürel özelliğini tanımlamaktadır. Koroid pleksuslar (BOS üretimi) ve siliyer cisimcikler (aköz hümör üretimi) gibi yoğun filtrasyon yapılan bölgelerde, endotel hücreleri sitoplazmasında bulunan ve genellikle ince bir proteoglikan diyafram ile kaplı olan pencereler (6080nm60-80 nm çapında) sayesinde hızlı madde geçişi sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Doku fonksiyonunun analizi
Koroid pleksus ve siliyer cisimciklerin yüksek oranda sıvı filtrasyonu ve sekresyonu yaptığı belirlenir.
Hızlı madde alışverişi gerektiren dokularda kapiller geçirgenliğinin yüksek olması gerekir.
2
Uygun kapiller tipinin belirlenmesi
Yüksek geçirgenlik sağlayan ancak proteinlerin geçişini kısıtlayan tipin pencereli (fenestralı) kapiller olduğu hatırlanır.
Sürekli kapillerler çok kısıtlı geçişe izin verirken, sinüzoidler çok geniş ve daha az seçicidir.
3
Ultrastrüktürel detayların kontrolü
Pencereli kapillerlerin kesintisiz bazal lamina ve pencerelere (fenestra) sahip olduğu teyit edilir.
Böbrek glomerülü hariç çoğu pencereli kapillerde bu pencereler ince bir diyafram ile kaplıdır.

Anahtar Kavram

Pencereli (fenestralı) kapillerler; bağırsak villusları, endokrin bezler, koroid pleksus ve siliyer cisimcik gibi hızlı sıvı/iyon transportu gereken bölgelerde bulunur ve genellikle diyaframlı pencerelere sahiptir.

Daha Fazla Pratik

Böbrek glomerüllerindeki pencereli kapillerlerin diğerlerinden farkını (diyaframsız oluşu) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla