Soru

Zorluk: OrtaFosfolipid ve Glikolipid Metabolizması

6 aylık bir bebek; büyüme geriliği, belirgin karın şişliği ve progresif motor beceri kaybı şikayetleri ile pediatri polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde masif hepatosplenomegali saptanıyor. Oftalmolojik muayenede retinada 'vişne çürüğü' (cherry-red spot) görünümü izleniyor. Kemik iliği aspirasyonunda sitoplazması lipid yüklü, vakuollü köpüksü makrofajlar saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan enzim eksikliği ve lizozomlarda biriken temel bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sfingomiyelinaz - SfingomiyelinCevap
  2. B
    Heksozaminidaz A - Gangliozid GM2GM_2
  3. C
    Glukoserebrosidaz - Glukoserebrosid
  4. D
    Alfa-galaktozidaz A - Seramid triheksozid
  5. E
    Arilsülfataz A - Serebrozid sülfat

Cevap

Sfingomiyelinaz enzim eksikliği ve buna bağlı sfingomiyelin birikimi (Niemann-Pick Hastalığı Tip A)
Vaka sunumundaki hepatosplenomegali, makulada cherry-red spot ve köpüksü makrofaj triad'ı klasik Niemann-Pick hastalığını (Tip A) işaret eder. Bu hastalıkta sfingomiyelinaz enzimi eksiktir ve lizozomlarda sfingomiyelin birikir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Hastada hepatosplenomegali (organomegali) ve cherry-red spot (makulada vişne çürüğü) birlikteliği saptandı.
Bu iki bulgunun birlikte bulunması sfingolipidozlar arasında ayırıcı tanıda kritiktir.
2
Hücresel morfolojiyi değerlendir
Köpüksü (foamy) makrofajların varlığı Niemann-Pick hastalığı için karakteristiktir.
Gaucher hastalığında hücreler 'buruşuk kağıt' (wrinkled paper) görünümündedir.
3
Enzim ve biriken ürün eşleşmesini yap
Niemann-Pick hastalığında sfingomiyelinaz enzimi eksiktir ve sfingomiyelin birikir.
Sfingomiyelin bir fosfolipiddir ve bu enzim eksikliği lizozomal yıkımını engeller.

Anahtar Kavram

Niemann-Pick ve Tay-Sachs ayrımında hepatosplenomegali varlığı belirleyicidir.

İpuçları

1
Makuladaki vişne çürüğü lekesi birden fazla lizozomal hastalıkta görülebilir, ancak karaciğer büyüklüğü ayırıcıdır.
2
Tay-Sachs ve Niemann-Pick arasındaki en temel klinik fark, Niemann-Pick'te karaciğer ve dalak büyüklüğünün olmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Tay-Sachs, Gaucher ve Niemann-Pick hastalıklarını organomegali ve hücre tipi açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayın.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla