Somatosensoriyel sistemde, bir reseptörün uyarılması sonucu oluşan jeneratör (reseptör) potansiyeli ile bu bilginin afferent sinir lifi boyunca aksiyon potansiyeli dizileri şeklinde kodlanarak iletilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Jeneratör potansiyeli genliği uyarının şiddeti ile logaritmik bir ilişki gösterir; bu durum duyusal sistemin çok geniş bir şiddet aralığında ( ) ayrım yapabilmesini sağlar.Cevap
- BHızlı adapte olan (fazik) reseptörlerde uyarının devam etmesine rağmen deşarjın durması, afferent lifteki mutlak refrakter dönemin uyarının süresiyle orantılı olarak uzamasından kaynaklanır.
- CTonik reseptörler (örneğin ağrı reseptörleri), uyarının başlangıcında çok yüksek frekanslı deşarj verip saniyeler içinde tamamen susarak adaptasyon gösteren reseptör tipleridir.
- DJeneratör potansiyeli, aksiyon potansiyelinden farklı olarak sadece voltaj bağımlı kalsiyum kanallarının açılmasıyla oluşan ve 'ya hep ya hiç' prensibine uyan bir potansiyeldir.
- EUyarının şiddeti arttıkça jeneratör potansiyelinin genliği sabit kalır; ancak aksiyon potansiyellerinin her birinin voltaj yüksekliği () uyarının şiddetiyle doğru orantılı olarak artar.
Cevap
Jeneratör potansiyeli genliğinin uyarının şiddeti ile logaritmik bir ilişki içinde olması, duyusal sistemin çok geniş bir şiddet aralığında ayırım yapabilmesini sağlar.
Duyusal reseptörlerde oluşan jeneratör potansiyelinin genliği, uyarının şiddeti ile logaritmik olarak artar. Bu durum, merkezi sinir sisteminin uyarandaki çok küçük değişimleri düşük şiddetlerde fark edebilmesini, aynı zamanda çok yüksek şiddetlerdeki uyaranların da 'doygunluğa' ulaşmadan kodlanabilmesini sağlar. Bu prensip Weber-Fechner yasası olarak bilinir ve somatosensoriyel sistemin dinamik aralığını belirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jeneratör Potansiyeli ve Şiddet Kodlaması (Weber-Fechner Yasası)