Bağışıklık sistemini desteklemek amacıyla uzun süredir yüksek dozda (günde mg'ın üzerinde) çinko takviyesi kullanan 45 yaşındaki bir hastada; ilerleyici halsizlik, solukluk ve yürüme bozukluğu gelişmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde hipokrom mikrositer anemi, nötropeni ve serum bakır düzeyinde belirgin düşüklük saptanmıştır. Bu hastada çinko kullanımına bağlı olarak gelişen tablonun temel biyokimyasal mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- AÇinkonun bağırsak lümeninde demir ile yarışarak ferroportin üzerinden emilimi doğrudan inhibe etmesi
- Artan çinko miktarı ile enterositlerde indüklenen metallotiyoneinin bakıra yüksek afiniteyle bağlanarak bakırı hücre içinde hapsetmesiCevap
- CZIP4 taşıyıcı proteinlerinin mutasyonu sonucu çinkonun emilememesi ve sekonder olarak bakır transportunun bozulması
- DAşırı çinkonun hepatositlerde ATP7B proteinini inhibe ederek bakırın safraya atılımını aşırı artırması
- EÇinkonun seruloplazmin sentezini genetik düzeyde baskılayarak bakırın ferroksidaz aktivitesini tamamen durdurması
Cevap
Artan çinko miktarı ile enterositlerde indüklenen metallotiyoneinin bakıra yüksek afiniteyle bağlanarak bakırı hücre içinde hapsetmesi
Çinko takviyesi enterositlerde metallotiyonein sentezini kuvvetle uyarır. Metallotiyonein, bakırı çinkodan daha sıkı bağladığı için diyetteki bakırı enterosit içinde tutar (sekestrasyon). Bu durum bakırın bazolateral membrandan dolaşıma geçişini engeller. Bakır eksikliği sonucunda ise demir metabolizması bozulur (seruloplazmin/ferroksidaz yetersizliği) ve mikrositer anemi ile nötropeni gelişir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çinko-Bakır Antagonizması ve Metallotiyonein İndüksiyonu
Daha Fazla Pratik
Çinkonun kofaktör olduğu karbonik anhidraz ve alkol dehidrogenaz gibi enzimlerin fonksiyonlarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s