Soru

Zorluk: OrtaKoku Duyusu

Bir kafa travması sonrası lamina kribroza (lamina cribrosa) hattında kırık saptanan ve bu tabloya bağlı olarak koku alamama (anozmi) şikayeti gelişen bir hastada, koku duyusunun fizyolojik iletim mekanizmaları ve santral yolları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Koku reseptör proteinlerinin koku molekülleri tarafından uyarılması, hücre içinde ikincil haberci olarak cGMPcGMP düzeyinin artışına ve buna bağlı kanalların açılmasına neden olur.
  2. B
    Primer koku nöronlarının aksonları, bulbus olfactorius'taki mitral ve püsküllü (tufted) hücrelerle talamusta sinaps yaparak bilgiyi kortekse iletir.
  3. Koku duyusu, duyusal bilgilerin talamustaki bir primer röle çekirdeğine uğramadan doğrudan serebral kortekse ulaştığı tek duyudur.Cevap
  4. D
    Bulbus olfactorius içinde yer alan granül hücreleri, mitral hücrelerin koku sinyallerini güçlendirmek amacıyla eksitatör (uyarıcı) sinapslar yapar.
  5. E
    Koku transdüksiyonunda görev alan GolfG_{olf} proteini aktivasyonu, reseptör membranında K+K^+ kanallarının açılmasına ve hücrenin hiperpolarizasyonuna yol açar.

Cevap

Koku duyusu, talamustaki bir röle çekirdeğine uğramadan doğrudan serebral kortekse ulaşan tek duyudur.
Koku duyusu, evrimsel olarak en eski duyulardan biridir ve periferal reseptörlerden gelen bilgiyi talamustaki bir duyusal röle çekirdeğine (VPL, VPM, LGN, MGN gibi) uğratmadan doğrudan primer kortekse (piriform korteks) ulaştıran yegane duyudur.

Adım Adım Çözüm

1
Koku transdüksiyon mekanizmasını (hücresel düzeyde) analiz et.
Koku molekülü reseptöre bağlanır -> GolfG_{olf} aktivasyonu -> Adenilat siklaz aktivasyonu -> cAMPcAMP artışı -> Katyon kanallarının açılması -> Depolarizasyon.
Koku duyusu için özelleşmiş G-proteini ve ikincil haberci sistemini doğrulamak gerekir.
2
Bulbus olfactorius içindeki hücre etkileşimlerini değerlendir.
Primer nöronlar (bipolar) -> Glomerulus (sinaps) -> İkinci nöronlar (mitral/tufted). Granül hücreleri ise inhibitör kontrol sağlar.
Bilginin işlenme ve modülasyon aşamasını anlamak için hücre tiplerini bilmek şarttır.
3
Koku yolunun anatomik projeksiyonunu incele.
Bulbus olfactorius'tan çıkan lifler (tractus olfactorius) talamusa uğramadan doğrudan piriform ve prepiriform kortekse gider.
Koku duyusunun diğer duyulardan en belirgin farkı olan talamik röle eksikliğini teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Koku duyusunun talamus bypass özelliği ve cAMPcAMP bağımlı transdüksiyonu.

Daha Fazla Pratik

Koku transdüksiyonu ile görme transdüksiyonu (fototransdüksiyon) arasındaki ikincil haberci ve kanal mekanizması farklarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla