Ovaryumda folikülogenez sürecinde, oosit ile onu çevreleyen somatik hücreler (granüloza/kumulus) arasındaki metabolik ve sinyal iletişimi folikülün sağlığı ve oositin mayoz duraklaması için kritiktir. Yapılan fizyolojik çalışmalarda, granüloza hücrelerinde üretilen veya oosite taşınan cAMP ve cGMP gibi siklik nükleotidlerin, oosit içerisindeki fosfodiesteraz aktivitesini baskılayarak mayoz bölünmeyi durdurduğu gösterilmiştir.
Buna göre, bu kritik moleküllerin somatik hücrelerden oosite geçişini sağlayan özelleşmiş hücre bağlantı birimi ve bu mekanizma sayesinde oositin ovulasyon (LH piki) öncesine kadar bekletildiği spesifik mayoz evresi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- Gap Junction (Neksus) — Profaz I (Diploten)Cevap
- BZonula Occludens (Sıkı Bağlantı) — Metafaz I
- CDesmozom (Makula Adherens) — Profaz I (Diploten)
- DGap Junction (Neksus) — Metafaz II
- EHemidesmozom — Metafaz II
Cevap
Gap Junction (Neksus) — Profaz I (Diploten)
Folikülogenez sırasında oosit ile onu çevreleyen kumulus hücreleri arasında 'heterosellüler' Gap Junction (Neksus) bağlantıları kurulur (özellikle Konneksin 37 ve 43 proteinleri ile). Bu kanallardan oosite geçen cAMP ve cGMP, oosit içindeki MPF (Maturation Promoting Factor) aktivasyonunu engelleyerek oositi Mayoz I'in Profaz evresinde (Diploten) tutar. LH piki bu bağlantıları kapatır, cAMP düşer ve mayoz kaldığı yerden devam eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Oosit-Kumulus Hücresel İletişimi ve Mayoz Arrest Mekanizması
İpuçları
1
Soruda bahsedilen moleküller (cAMP, cGMP) sitoplazmadan sitoplazmaya doğrudan geçiş gerektirir.
2
Bu bağlantı türü, kalpteki interkalar disklerde elektriksel iletimi sağlayan yapı ile aynıdır.
3
Oosit doğumdan ergenliğe kadar Mayoz'un en başlarında (Profaz) bekler; bağlantı tipi ise 'Neksus' olarak da bilinir.
Daha Fazla Pratik
LH pikinin bu bağlantılar üzerindeki moleküler etkisi ve mayozun tekrar başlaması (Meiotic Resumption) mekanizması sorulabilir.
Tahmini Süre:1m 30s