Soru

Zorluk: OrtaDuyu Reseptörleri ve Genel İlkeler

Duyu fizyolojisinde, bir uyaranın reseptör tarafından algılanıp sinir sistemine iletilmesi sürecindeki 'transdüksiyon' mekanizması ve reseptörlerin adaptasyon özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Meissner cisimciği ve Merkel diskleri, uyaranın hızı ve vibrasyon gibi dinamik özelliklerini kodlayan hızlı adapte olan (fazik) reseptörlerdir.
  2. B
    Reseptör (jeneratör) potansiyeli, 'ya hep ya hiç' yasasına uyan ve genliği uyaran şiddetinden bağımsız olan bir aksiyon potansiyelidir.
  3. Reseptör potansiyelinin genliği arttıkça, aferent sinir lifinde oluşan aksiyon potansiyellerinin frekansı da artış gösterir.Cevap
  4. D
    Fotoreseptörlerde (rod ve kon) ışık uyarısı ile oluşan reseptör potansiyeli, diğer çoğu reseptörün aksine Na+ kanallarının açılmasına bağlı bir depolarizasyondur.
  5. E
    Pacini cisimciği gibi hızlı adapte olan reseptörlerde, adaptasyon süreci sadece sinir lifindeki iyon kanallarının inaktivasyonu (akomodasyon) ile açıklanır.

Cevap

Reseptör potansiyelinin genliği arttıkça, aferent sinir lifinde oluşan aksiyon potansiyellerinin frekansı da artış gösterir.
Reseptörler dış dünyadan gelen fiziksel veya kimyasal enerjiyi reseptör potansiyeli adı verilen lokal elektriksel değişimlere dönüştürür. Bu potansiyel derecelidir; yani uyaranın şiddeti arttıkça potansiyelin genliği de artar. Sinir lifinin tetikleme noktasında bu genlik artışı, oluşan aksiyon potansiyellerinin frekansında (sıklığında) bir artışa yol açar. Bu süreç duyusal şiddetin kodlanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Uyaran şiddeti ve reseptör potansiyeli ilişkisini değerlendir.
Uyaran şiddeti arttıkça reseptörde oluşan lokal (dereceli) potansiyelin genliği artar.
Reseptör potansiyeli 'ya hep ya hiç' kuralına uymaz, derecelidir.
2
Reseptör potansiyelinin aksiyon potansiyeline dönüşümünü analiz et.
Genlikteki artış, aferent sinir lifinde birim zamandaki aksiyon potansiyeli sayısını (frekansını) artırır.
Duyusal kodlamada şiddet, frekans kodlaması (amplitude-to-frequency conversion) ile merkezi sinir sistemine aktarılır.

Anahtar Kavram

Duyusal Transdüksiyon ve Frekans Kodlaması
Bu soruyu puanla