Duyu reseptörlerinin özgüllüğü ve uyaranların merkezi sinir sisteminde (MSS) yorumlanması ile ilgili 'İşaretlenmiş Hat İlkesi' (Labeled Line Principle) ve 'Adekuat Uyaran' kavramları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AAdekuat uyaran, bir reseptörü uyarabilen yegâne fiziksel enerji türüdür; örneğin fotoreseptörlerin ışık dışında hiçbir fiziksel etkiyle (basınç, elektrik vb.) uyarılması mümkün değildir.
- BTonik reseptörler, uyaranın sadece başlangıç ve bitişinde aksiyon potansiyeli oluşturarak vücudun anlık değişimleri hakkında bilgi taşıyan 'hız reseptörleri' olarak tanımlanırlar.
- CGöze uygulanan şiddetli bir mekanik darbenin (basınç) kişi tarafından 'ışık patlaması' olarak algılanması, mekanik enerjinin retina reseptörleri için adekuat uyaran olmasından kaynaklanır.
- 'İşaretlenmiş Hat İlkesi' uyarınca, bir sinir lifi hangi tip enerji türüyle uyarılırsa uyarılsın, hissedilen duyu modalitesi o lifin MSS'de sonlandığı spesifik bölge tarafından belirlenir.Cevap
- EDuyusal sinir liflerinde aksiyon potansiyellerinin genliği (voltajı), uyaran şiddetindeki artışla doğru orantılı olarak büyür ve bu durum 'popülasyon sumasyonu' olarak adlandırılır.
Cevap
İşaretlenmiş Hat İlkesi'ne göre, hissedilen duyu modalitesinin uyaran türünden ziyade lifin MSS'de sonlandığı bölge tarafından belirlendiğini belirten ifade doğrudur.
İşaretlenmiş Hat İlkesi'ne göre, duyusal sistemdeki özgüllük sinir lifinin kendisinden ve beynin bu lifi sonlandırdığı noktadan kaynaklanır. Örneğin, optik sinir lifi elektrikle veya basınçla da uyarılsa, talamus üzerinden görsel kortekse sinyal taşıdığı için beyin bu uyarımı mutlaka 'ışık' olarak yorumlar. Bu durum duyu fizyolojisinin en temel organizasyon prensibidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşaretlenmiş Hat İlkesi (Labeled Line Principle)