Membran biyofiziği ve 'Akıcı Mozaik Zar Modeli'nin termodinamik prensipleri çerçevesinde; hücre zarının akışkanlığını, bileşenlerin moleküler organizasyonunu ve kolesterolün bu yapı üzerindeki regülatör etkisini açıklayan aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kolesterol, fizyolojik sıcaklıklarda fosfolipidlerin yağ asidi zincirlerinin hareketini kısıtlayarak zarın aşırı akışkanlaşmasını engellerken; düşük sıcaklıklarda bu zincirlerin birbirine sıkıca paketlenmesini (kristalleşmesini) önleyerek zarın donma noktasını düşürür ve akışkanlığı korur.Cevap
- BMembran proteinlerinin lateral difüzyon hızı sadece zarın lipid viskozitesine bağlıdır ve proteinlerin hücre içi iskelet elemanları (spektrin, ankirin gibi) ile kurduğu etkileşimlerden bağımsız olarak gerçekleşir.
- CFosfolipidlerin yağ asidi kuyruklarındaki karbon zinciri uzunluğunun artması ve doymamışlık (çift bağ) oranının azalması, moleküller arası van der Waals kuvvetlerini zayıflatarak membran akışkanlığının artmasına yol açar.
- Dİntegral membran proteinleri, lipid çift tabakasının hidrofobik çekirdeği ile sadece zayıf elektrostatik bağlar kurdukları için, ortamın iyonik gücünün veya değerinin değiştirilmesiyle membran yapısından kolayca ayrılabilirler.
- EGlikozilfosfatidilinozitol (GPI) çapalı proteinler, plazma membranının asimetrik yapısı gereği sadece sitoplazmik yüzeyde bulunurlar ve karbonhidrat grupları aracılığıyla hücre içi sinyal iletim yollarını aktive ederler.
Cevap
Kolesterolün yüksek sıcaklıklarda akışkanlığı azaltan, düşük sıcaklıklarda ise kristalleşmeyi önleyerek akışkanlığı koruyan 'tampon' rolü doğru ifadedir.
Kolesterolün hücre zarındaki temel görevi, akışkanlığı stabilize etmektir. Yüksek sıcaklıklarda fosfolipidlerin lateral hareketini kısıtlayarak zarı stabilize ederken, düşük sıcaklıklarda yağ asidi zincirlerinin kristalleşmesini fiziksel olarak engelleyerek zarın donma noktasını düşürür ve akışkanlığı korur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Membran Akışkanlık Tamponu Olarak Kolesterol
Daha Fazla Pratik
Fosfatidilserin asimetrisinin bozulmasının ve dış yaprağa geçmesinin (apoptoz sinyali) fizyolojik sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s