Soru

Zorluk: OrtaYüksek Beyin Fonksiyonları (Öğrenme, Uyku, Bellek)

Sirkadiyen ritmin düzenlenmesinde merkezi rol oynayan suprakiazmatik çekirdek (SCN), karanlık periyodunda retinohipotalamik yolak üzerinden aldığı sinyalleri işleyerek pineal bezden melatonin sentezini uyarır. Bu nöroendokrin döngüde, superior servikal gangliondan gelen postgangliyonik sempatik liflerin pinealositleri uyarırken kullandığı temel reseptör tipi ve aktive ettiği ikincil haberci sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Beta-adrenerjik reseptör – cAMP artışıCevap
  2. B
    Alfa-1 adrenerjik reseptör – IP3/DAG artışı
  3. C
    Muskarinik M1 reseptör – IP3/DAG artışı
  4. D
    Alfa-2 adrenerjik reseptör – cAMP azalması
  5. E
    Nikotinik asetilkolin reseptörü – Sodyum girişi

Cevap

Beta-adrenerjik reseptör – cAMP artışı
Sirkadiyen ritmin düzenlenmesinde ışığın yokluğu (karanlık), SCN üzerindeki inhibisyonu kaldırır ve sempatik deşarjı başlatır. Superior servikal gangliondan çıkan postgangliyonik sempatik lifler pineal beze ulaşarak nörepinefrin salgılar. Nörepinefrin, pinealositler üzerindeki Beta-1 adrenerjik reseptörlere bağlanır. Bu reseptörler Gs proteini kenetlidir ve adenilat siklazı aktive ederek hücre içi cAMP düzeyini artırır. Artan cAMP, Protein Kinaz A'yı (PKA) aktive eder, bu da melatonin sentezindeki hız kısıtlayıcı enzim olan N-asetiltransferazı (NAT) aktive ederek triptofandan melatonin sentezini başlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Sirkadiyen ritim yolunu hatırla
Işık → Retina → SCN (Hipotalamus) → PVN → Medulla Spinalis (IML) → Superior Servikal Ganglion → Pineal Bez.
Melatonin sentezi için anatomik yolun bilinmesi gerekir.
2
Pineal bezin innervasyonunu belirle
Sempatik innervasyon (Superior Servikal Gangliondan gelen postgangliyonik lifler).
Otonomik kontrolün sempatik mi parasempatik mi olduğunu ayırt etmek önemlidir.
3
Sempatik sistemin hedef organdaki reseptörünü ve mekanizmasını belirle
Nörepinefrin → Beta-1 Adrenerjik Reseptör → Gs Proteini → Adenilat Siklaz → cAMP artışı → PKA → Melatonin Sentezi.
Spesifik reseptör ve sinyal yolağı fizyolojide sık sorulan bir mekanizmadır.

Anahtar Kavram

Pineal bezden melatonin salgılanımı, sempatik sinir sistemi aracılığıyla Beta-adrenerjik reseptörler ve cAMP ikincil habercisi üzerinden kontrol edilir.

İpuçları

1
Pineal bezin sinirsel kontrolü otonom sinir sisteminin 'savaş veya kaç' (sempatik) bölümü tarafından sağlanır.
2
Bu reseptör tipi kalpte de bulunur ve kalp hızını artırıcı etki yapar.
3
Reseptör aktivasyonu hücre içinde adenilat siklaz enzimini uyararak cAMP artışına neden olur (Gs proteini).

Daha Fazla Pratik

SCN lezyonlarının sirkadiyen ritim üzerindeki etkilerini ve serbest koşu (free-running) ritim kavramını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla