Soru

Zorluk: OrtaKollajen Sentezi ve Yapısı

Kollajen biyosentezi sürecinde polipeptid zincirlerinde meydana gelen aşağıdaki modifikasyonlardan hangisi ekstraselüler matrikste gerçekleşir ve katalitik aktivite için **bakır (Cu2+Cu^{2+})** iyonuna gereksinim duyar?

  1. A
    Prolin ve lizin kalıntılarının hidroksillenmesi
  2. B
    Hidroksilizin kalıntılarının glikozillenmesi
  3. C
    Pro-alfa zincirleri arasında üçlü sarmal (triple heliks) yapının oluşması
  4. Lizil oksidaz aracılığıyla çapraz bağların kurulmasıCevap
  5. E
    Desmozin ve izodesmozin çapraz bağlarının sentezlenmesi

Cevap

Lizil oksidaz aracılığıyla çapraz bağların kurulması basamağı hem ekstraselüler ortamda gerçekleşmesi hem de bakır (Cu2+Cu^{2+}) bağımlı olması nedeniyle doğru cevaptır.
Kollajen liflerinin mekanik stabilitesini sağlayan çapraz bağların oluşumu, ekstraselüler matrikste lizil oksidaz enzimi tarafından katalizlenir. Bu enzim, kofaktör olarak bakıra (Cu2+Cu^{2+}) ihtiyaç duyar ve lizin/hidroksilizin kalıntılarını oksidatif deaminasyon ile reaktif aldehitlere (alizine) dönüştürerek bağ oluşumunu başlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Kollajen sentezinin hücresel konumunu belirleyin.
Sentez fibroblast içinde başlar (RER'de hidroksilasyon, glikozilasyon ve üçlü sarmal oluşumu) ve hücre dışı matrikste tamamlanır (peptidazlar ve çapraz bağlar).
Modifikasyonların nerede gerçekleştiğini ayırt etmek TUS biyokimya sorularında temel bir yaklaşımdır.
2
Enzimatik kofaktörleri eşleştirin.
Hidroksilazlar Fe2+Fe^{2+} ve C vitamini kullanırken; çapraz bağlardan sorumlu lizil oksidaz Cu2+Cu^{2+} kullanır.
Bakır eksikliğinde (Menkes hastalığı gibi) kollajen çapraz bağlarının kurulamaması bu kofaktör ilişkisinin kanıtıdır.
3
Kollajen ve elastin yapılarını karşılaştırın.
Desmozin yapıları elastine özgüdür; kollajende ise çapraz bağlar lizil ve hidroksilizil kalıntıları üzerinden kurulur.
Proteinler arasındaki yapısal farklar doğru seçeneği belirlemede kritiktir.

Anahtar Kavram

Kollajen sentezinin son basamağı olan çapraz bağ oluşumu, ekstraselüler ortamda lizil oksidaz enzimi tarafından bakır (Cu2+Cu^{2+}) kofaktörlüğü ile gerçekleştirilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla